Bón phân cho sanh: lúc nào đẩy, lúc nào hãm

Sanh và dinh dưỡng

Sanh (thường được xác định là Ficus microcarpa) sinh trưởng mạnh trong mùa ấm. Bón nhiều đạm, cây ra lộc dày, cành dài, lá to rất nhanh. Điều này tốt khi nuôi phôi (cần to gốc, dài cành), nhưng lại phá dáng khi cây đã thành hình.

Điều kiện để bón phân hiệu quả

• Cây khỏe, rễ tốt, đang ra lộc.
• Giá thể thoát nước, không úng.
• Đủ nắng: thiếu nắng mà bón nhiều thì cây vống, yếu.
• Nhiệt độ ấm: mùa rét cây hút rất ít.

Loại phân hay dùng

• Phân hữu cơ hoai, phân trùn, bánh dầu đã ủ kỹ: nền dinh dưỡng chính, tác dụng êm.
• Phân tan chậm dạng viên: tiện cho cây trưng bày, ít rủi ro.
• NPK hòa tan: dùng khi cần thúc nhanh, pha loãng.

Liều lượng làm theo hướng dẫn trên bao bì của từng sản phẩm. Với cây chậu, nên pha loãng hơn khuyến cáo và bón thưa, quan sát phản ứng của cây rồi điều chỉnh.

Lịch bón theo mùa miền Bắc

Giai đoạn "đẩy" (nuôi phôi, cây cần lớn)

• Tháng 3 – 4: khi lộc non ra đều, bón hữu cơ kết hợp phân có đạm vừa phải.
• Tháng 5 – 8: bón định kỳ, đều đặn. Cây nuôi phôi trồng chậu to hoặc hạ thổ có thể bón mạnh hơn cây chậu nhỏ.
• Tháng 9 – 10: chuyển sang phân có lân, kali cao hơn.

Giai đoạn "hãm" (cây đã thành dáng)

• Bón ít đạm, chủ yếu hữu cơ hoai, phân tan chậm lượng nhỏ.
• Kết hợp ngắt đọt, tỉa lá để giữ tán nhỏ, mắt ngắn.
• Tăng kali, lân vào mùa thu cho cành cứng, lá dày.

Mùa đông (tháng 12 – 2)

• Ngừng bón đạm. Cây yếu, rễ hút kém, phân tồn dư dễ làm hỏng rễ.

Các bước bón an toàn

1. Tưới ẩm giá thể trước khi bón phân hòa tan.
2. Phân rắn đặt rải trên mặt chậu, cách gốc, không vùi sâu sát rễ.
3. Sau mỗi lần bón, theo dõi lá non trong vài ngày.
4. Nếu lá héo đột ngột, mép lá cháy: tưới thật nhiều nước để rửa phân, đưa cây vào chỗ râm.

Sai lầm thường gặp

• Bón đạm mạnh cho cây đã thành dáng: cành vống, phải cắt bỏ nhiều, cây mất sức vô ích.
• Bón cho cây vừa thay chậu: rễ mới chưa ra, dễ bị tổn thương. Đợi cây ra lộc mới.
• Bón khi cây đang vàng lá vì úng: làm rễ thối nặng thêm.

Sâu bệnh liên quan

• Cây thừa đạm, lá non mọng: dễ bị rệp, bọ trĩ, sâu ăn lá.
• Phân hữu cơ chưa hoai: nấm, ruồi, kiến làm tổ trong chậu.

Mẹo từ kinh nghiệm

• Muốn gốc sanh to nhanh, nhiều người hạ thổ hoặc trồng chậu to vài năm, bón mạnh, để cành tự do mọc ("cành hy sinh"), sau đó mới đưa về chậu nhỏ.
• Lá sanh nhỏ, bóng, xanh đậm và mắt ngắn là dấu hiệu bạn đang bón vừa đủ cho cây trưng bày.
• Ghi nhật ký bón phân cho từng cây; sanh phản ứng nhanh nên chỉ sau vài tuần bạn đã thấy hiệu quả.