Cắt lá già, tỉa lá vạn tuế đúng cách

Lá vạn tuế "làm việc" bao lâu

Vạn tuế (Cycas revoluta) giữ lá rất lâu, nhiều năm. Mỗi vòng lá là "nhà máy" nuôi cây trong thời gian dài. Vì cây chỉ ra lá mới một vài đợt mỗi năm, mỗi lá đều quý. Cắt quá nhiều lá xanh làm cây mất nguồn nuôi, đợt lá sau yếu.

Khi nào nên cắt lá

• Lá vàng hoặc khô hẳn: cây đã rút hết dinh dưỡng, cắt bỏ cho gọn.
• Lá gãy, rách, bị sâu bệnh nặng (rệp vảy phủ dày khó xử lý).
• Lá vòng dưới cùng rủ xuống chạm đất, làm cây trông già và luộm thuộm.
• Trước đợt ra lá mới, một số người cắt bỏ bớt vòng lá già nhất để đợt lá mới nổi bật, đều. Chỉ nên làm với cây khỏe (xem bài "Kỹ thuật cho vạn tuế ra lá đều").

Điều kiện để cắt lá an toàn

• Cây khỏe, không đang úng hay suy.
• Thời tiết khô ráo, tránh những ngày mưa dầm (vết cắt lâu khô).
• Dụng cụ sắc, sạch: kéo cắt cành, cưa nhỏ với cuống lá to.

Thời điểm theo mùa miền Bắc

• Tháng 2 – 4: cắt lá vàng, lá già trước khi cây ra lá mới.
• Sau khi đợt lá mới đã cứng hẳn (thường vài tháng sau khi ra lá): có thể tỉa thêm lá già vòng dưới.
• Tránh cắt lá xanh hàng loạt vào cuối thu, đông: cây mất nguồn nuôi qua mùa lạnh.

Các bước cắt lá

1. Đeo găng tay dày, áo dài tay: lá chét đầu nhọn, cuống lá có gai nhỏ.
2. Xác định lá cần cắt từ vòng dưới lên.
3. Cắt cuống lá cách thân một đoạn ngắn, không cắt sát sâu vào thân để tránh làm tổn thương thân.
4. Phần chân cuống còn lại sẽ khô, có thể gọt bớt sau cho thân gọn đẹp.
5. Thu gom lá đã cắt, nhất là lá có rệp vảy, đem tiêu hủy.

Sai lầm thường gặp

• Cắt trụi gần hết lá xanh cho "gọn": cây mất sức, đợt lá sau ngắn, ít, có khi không ra.
• Cắt sát vào thân: để lại vết thương lớn, dễ nhiễm nấm.
• Cắt lá đang ra (lá non): lá non mềm, cắt là mất cả đợt.

Sâu bệnh liên quan

• Lá có rệp vảy dày đặc: cắt bỏ và tiêu hủy là cách giảm nhanh mật độ rệp, kết hợp xử lý các lá còn lại.
• Vết cắt ẩm lâu: nấm. Chọn ngày khô ráo để cắt.

Mẹo từ kinh nghiệm

• Nhìn từ xa: tán vạn tuế đẹp thường xòe tròn đều, các vòng lá không rủ quá thấp. Cắt để giữ hình đó, không cần cắt hết lá cũ.
• Lá chỉ vàng một phần đầu lá chét: có thể cắt bỏ phần lá chét vàng, giữ lại phần lá còn xanh tiếp tục nuôi cây.
• Ghi nhớ thời điểm cây hay ra lá trong năm; cắt lá già khoảng vài tuần trước đó sẽ đẹp nhất.