Cắt tỉa hải châu giữ tán

Đặc điểm khi cắt tỉa

Hải châu (thường được xác định là Pemphis acidula) có gỗ cứng, nhánh nhỏ, lá nhỏ. Cây lớn chậm nên mỗi lần cắt cần cân nhắc: cắt quá nhiều, cây mất nhiều thời gian mới phục hồi. Cây phân nhánh khá tốt khi được ngắt đọt đúng mùa.

Điều kiện để cắt tỉa

• Cây khỏe, đủ nắng.
• Trời nóng.
• Kéo sắc, chắc; kìm cắt lõm cho cành to.

Các kiểu cắt tỉa

• Ngắt đọt: chồi non dài vài cặp lá, giữ lại một hai cặp lá gần gốc chồi.
• Tỉa thưa: bỏ cành chéo, cành vào trong, cành mọc thẳng đứng để tán thoáng.
• Cắt và nuôi: cắt về chồi đúng hướng, nuôi chồi thành đoạn cành mới.
• Cắt bỏ cành khô, cành yếu.

Lịch cắt tỉa theo mùa miền Bắc

• Tháng 5 – 6: cắt tạo khung khi cây đã ra lộc khỏe.
• Tháng 6 – 9: ngắt đọt, tỉa thưa.
• Tháng 10: tỉa nhẹ.
• Tháng 11 – 4: hạn chế cắt; chỉ bỏ cành khô.

Các bước cắt một cành

1. Xác định hướng muốn cành mới mọc.
2. Cắt phía trên một mắt hướng đó.
3. Cành to: cắt bằng kìm cắt lõm hoặc cưa nhỏ, gọt phẳng, bôi keo liền sẹo.

Sai lầm thường gặp

• Cắt mạnh như cây lớn nhanh: cây mất nhiều năm hồi phục.
• Cắt vào mùa lạnh.
• Để tán dày bí qua mùa nồm.

Sâu bệnh liên quan

• Tán dày: rệp sáp, nhện, nấm.
• Vết cắt to không bôi keo: nấm.

Giữ tỉ lệ lá – cây

Lá hải châu vốn nhỏ, hợp bonsai nhỏ, mini. Để giữ lá nhỏ:

• Đủ nắng là quan trọng nhất.
• Không bón thừa phân.
• Ngắt đọt đều để cành không vươn dài, lá to.

Làm thoáng tán trước mùa mưa

Trước khi vào giai đoạn mưa nhiều (khoảng tháng 6), hãy tỉa thưa bên trong tán: bỏ nhánh nhỏ yếu, nhánh chồng chéo, lá già vàng. Tán thoáng giúp lá có lông mịn của hải châu khô nhanh sau mưa, hạn chế nấm và rệp sáp – hai vấn đề hay gặp khi cây sống trong khí hậu ẩm.

Cắt bỏ cành chết sau mùa đông

Sau mùa đông, một số đầu cành có thể bị chết do lạnh. Đợi đến khi trời nóng và cây đã ra lộc rõ ràng mới cắt, để biết chính xác đoạn nào còn sống. Cạo nhẹ vỏ: lớp dưới màu xanh là còn sống; cắt đến ngay trên điểm đó.

Mẹo từ kinh nghiệm

• Với cây lớn chậm như hải châu, "cắt ít, cắt đúng" tốt hơn "cắt nhiều cho nhanh".
• Gỗ cứng: kéo cùn dễ làm dập vỏ; bảo dưỡng dụng cụ thường xuyên.
• Đứng xa nhìn tổng thể trước khi cắt.