Cắt tỉa linh sam giữ tán

Đặc điểm khi cắt tỉa

Linh sam (thường được xác định là Desmodium unifoliatum) có cành cứng, nhánh nhỏ dày, ra chồi sau khi cắt. Hoa thường ra ở đầu các cành non. Vì vậy, cắt tỉa vừa giúp tán gọn, vừa tạo thêm đầu cành mang hoa – nếu làm đúng lúc.

Điều kiện để cắt tỉa

• Cây khỏe, đủ nắng.
• Trời ấm.
• Kéo sắc, chắc (gỗ cứng); kìm cắt lõm cho cành to.

Các kiểu cắt tỉa

• Ngắt đọt: chồi non dài vài lá, giữ lại một hai lá gần gốc chồi.
• Cắt sau đợt hoa: cắt bỏ chùm hoa tàn cùng một đoạn cành ngắn để kích nhánh mới.
• Tỉa thưa: bỏ cành chéo, cành vào trong, cành mọc thẳng đứng.
• Cắt và nuôi: cắt cành về một chồi đúng hướng, nuôi chồi thành đoạn cành mới – tạo khúc gãy góc tự nhiên.

Lịch cắt tỉa theo mùa miền Bắc

• Tháng 4 – 5: cắt tạo khung khi cây đã ra lộc khỏe sau mùa lạnh.
• Tháng 5 – 9: ngắt đọt, cắt sau mỗi đợt hoa.
• Tháng 10: tỉa nhẹ.
• Tháng 11 – 3: hạn chế cắt; chỉ bỏ cành khô.

Các bước cắt một cành

1. Xác định hướng muốn cành mới mọc.
2. Cắt phía trên một mắt có chồi hướng đó.
3. Cành to: cắt sát bằng kìm cắt lõm, bôi keo liền sẹo.

Sai lầm thường gặp

• Cắt khi cây đang có nụ: mất hoa.
• Cắt mạnh vào mùa lạnh: cây yếu, chậm hồi.
• Không tỉa thưa trong tán: bí, rệp, nấm.

Sâu bệnh liên quan

• Chồi non sau cắt: rệp, sâu ăn lá.
• Vết cắt to: bôi keo liền sẹo để tránh nấm.

Giữ tán cho bonsai mini

Với linh sam mini, mỗi chi tiết đều rõ. Hãy:

• Ngắt đọt thường xuyên để tán chặt.
• Giữ các đám tán nhỏ, cách quãng, nhìn thấy cấu trúc cành.
• Cắt bỏ lá to bất thường để tỉ lệ lá – cây hài hòa.

Cắt cành to trên gỗ cứng

Gỗ linh sam cứng, cành to cắt bằng kéo thường dễ làm dập, toác vỏ. Nên dùng cưa nhỏ răng mịn hoặc kìm cắt cành chuyên dụng sắc bén; cắt từng chút, không bẻ. Sau khi cắt, dùng dao sắc gọt phẳng mép vết cắt rồi bôi keo liền sẹo. Với cành rất to, có thể để lại một mẩu ngắn rồi biến thành lũa cành, hợp vẻ cổ kính của cây.

Mẹo từ kinh nghiệm

• Muốn cây phủ hoa đồng loạt, cắt tỉa đồng loạt toàn tán sau một đợt hoa rồi chăm cho đợt sau.
• Gỗ linh sam cứng: kéo cùn dễ làm dập vỏ; bảo dưỡng dụng cụ thường xuyên.
• Đứng xa nhìn tổng thể trước khi cắt cành lớn.