Cắt tỉa mai chiếu thủy giữ tán gọn, lá nhỏ
Cắt tỉa thường xuyên là cách giữ mai chiếu thủy gọn dáng, lá nhỏ và nhiều hoa. Cây chịu cắt rất tốt, nhưng cắt đúng lúc mới giữ được các đợt hoa liên tiếp.
Đặc điểm khi cắt tỉa
Mai chiếu thủy (Wrightia religiosa) phân nhánh mạnh khi được cắt. Hoa thường ra ở đầu các cành non. Vì vậy, cắt tỉa đều giúp có nhiều đầu cành, nhiều hoa. Cắt sai lúc (khi cây đang có nụ) có thể mất đợt hoa đó.

Điều kiện để cắt tỉa
- Cây khỏe, đang sinh trưởng.
- Trời ấm.
- Kéo sắc, sạch.
Các kiểu cắt
- Cắt sau đợt hoa: cắt bỏ chùm hoa tàn và một đoạn cành ngắn phía dưới để kích cành mới.
- Ngắt đọt: cành non dài, ngắt bớt ngọn để phân nhánh.
- Tỉa cành thừa: cành mọc chéo, vào trong tán, cành vượt.
- Tỉa lá: với cây khỏe, tỉa bớt lá to giúp lá mới nhỏ hơn (làm vào mùa nóng).
Lịch cắt tỉa theo mùa miền Bắc
- Tháng 3 – 4: cắt tỉa tạo khung khi cây ra lộc.
- Tháng 5 – 9: cắt sau mỗi đợt hoa, ngắt đọt.
- Tháng 10: tỉa nhẹ.
- Tháng 11 – 2: hạn chế cắt; chỉ bỏ cành khô.
Các bước cắt một cành
- Chọn mắt lá hướng ra ngoài tán.
- Cắt phía trên mắt, vết cắt gọn.
- Lau nhựa trắng chảy ra; vết cắt to bôi keo liền sẹo.
Sai lầm thường gặp
- Cắt khi cây đang có nụ: mất hoa.
- Không tỉa thưa trong tán: bí, rệp, nấm.
- Cắt mạnh vào cuối thu: cành non yếu gặp rét.
Sâu bệnh liên quan
- Chồi non sau cắt hấp dẫn sâu xanh, rệp; kiểm tra thường xuyên.
Tỉa lá để lá nhỏ hơn
Với cây bonsai khỏe, vào giữa mùa nóng (khoảng tháng 6 – 7), có thể tỉa bỏ phần lớn lá to, chừa lại cuống. Sau vài tuần, cây ra lứa lá mới nhỏ và đều hơn. Chỉ làm với cây đã được bón phân đều trước đó, đang xanh tốt; không làm với cây vừa thay chậu hoặc đang suy. Sau khi tỉa lá, giảm tưới vì cây ít lá thoát hơi nước, đặt nơi sáng có che nắng gắt vài ngày.
Dụng cụ cắt tỉa
Kéo cắt cành nhỏ mũi nhọn cho đọt non; kìm cắt lõm cho cành to sát thân; khăn lau nhựa. Lau dụng cụ bằng cồn khi chuyển từ cây có bệnh sang cây khỏe.
Mẹo từ kinh nghiệm
- Muốn cây ra hoa đúng dịp (ví dụ một sự kiện trong mùa hè), cắt tỉa trước đó vài tuần để có cành mới ra hoa; thời gian cụ thể cần thử nghiệm với cây của bạn.
- Giữ nhiều cành con nhỏ thay vì ít cành to để có tán dày, nhiều hoa.
- Cắt tỉa giúp dáng gọn nhưng đừng cắt quá đều như xén hàng rào; giữ nét mềm mại tự nhiên.