Cắt tỉa, ngắt đọt tùng la hán tạo tán tầng

Cách tùng la hán ra đọt

Tùng la hán (Podocarpus macrophyllus) ra đọt theo đợt trong mùa ấm. Đọt non mềm, sau vài tuần cứng lại. Khi ngắt đọt, các mầm ngủ phía dưới bật ra thành nhiều nhánh nhỏ, giúp tán dày lên.

Điều kiện để cắt tỉa

• Cây khỏe, đủ nắng.
• Đọt non đã ra đủ dài để chọn lọc.
• Dụng cụ sắc, sạch (kéo nhỏ, nhíp).

Các kỹ thuật chính

• Ngắt đọt (bấm ngọn): khi đọt non dài ra, ngắt bớt phần ngọn mềm bằng tay hoặc kéo nhỏ, giữ lại một phần đọt với vài lá.
• Tỉa cành duy trì: cắt cành vượt khỏi khung tầng về một nhánh bên.
• Tỉa thưa trong tầng: cắt bỏ cành chéo, cành mọc thẳng đứng, cành mọc xuống dưới tầng.
• Tỉa lá già: lá già vàng ở trong tán có thể nhặt bỏ cho thoáng.

Lịch cắt tỉa theo mùa miền Bắc

• Tháng 2 – 3: tỉa cành lớn, định hình tầng trước khi cây ra đọt.
• Tháng 4 – 6: ngắt đọt khi đọt non dài.
• Tháng 7 – 9: đợt đọt tiếp theo (nếu có): ngắt đọt, tỉa duy trì.
• Tháng 10 – 11: tỉa nhẹ, làm gọn tầng; không kích thêm đọt non.
• Tháng 12 – 1: hạn chế cắt.

Các bước làm gọn một tầng tán

1. Nhìn tầng từ trên xuống: tầng đẹp thường có hình bầu dục, mặt trên hơi vồng.
2. Cắt bỏ cành mọc thẳng lên, mọc xuống.
3. Ngắt đọt những chỗ vượt ra khỏi đường viền tầng.
4. Tỉa thưa phía trong để ánh sáng lọt vào.
5. Giữ khoảng hở giữa các tầng để nhìn thấy thân.

Sai lầm thường gặp

• Cắt "xén" như xén hàng rào: đầu lá bị cắt ngang nâu xấu. Nên ngắt đọt, cắt cành, không cắt ngang lá.
• Chỉ tỉa tầng ngọn: tầng dưới yếu dần do thiếu sáng.
• Ngắt đọt quá sớm khi cây yếu: cây mất sức.

Sâu bệnh liên quan

• Đọt non sau ngắt hay bị rệp, sâu ăn lá; kiểm tra trong vài tuần.
• Tán quá dày, bí: nấm, rệp sáp. Tỉa thưa trong tán.

Mẹo từ kinh nghiệm

• Tầng ngọn thường mạnh nhất: ngắt đọt tầng ngọn sớm và mạnh tay hơn, tầng dưới để đọt dài hơn chút cho khỏe lên.
• Đừng cắt ngang lá tùng la hán; vết cắt lá sẽ khô nâu rất xấu.
• Đứng lùi lại vài bước sau mỗi lần cắt để nhìn tổng thể các tầng.