Cắt tỉa sanh duy trì tán: cắt chồi, tỉa lá

Vì sao sanh cần cắt tỉa đều

Sanh (thường được xác định là Ficus microcarpa) phân nhánh tốt khi được cắt. Mỗi lần ngắt đọt, các mầm ngủ phía dưới bật ra, cành chia nhánh, tán dày hơn. Không cắt, cây dồn sức lên các cành mạnh, ngọn, tán thưa dần ở dưới.

Điều kiện để cắt tỉa

• Cây khỏe, đang sinh trưởng.
• Thời tiết ấm.
• Dụng cụ sắc, sạch để vết cắt gọn, ít nhiễm bệnh.

Các kiểu cắt tỉa

• Ngắt đọt (bấm ngọn): khi chồi non ra được vài lá, giữ lại một hai lá gần gốc chồi, ngắt phần trên.
• Cắt cành duy trì: cành đã dài quá khung tán, cắt về một mắt có chồi hướng ra ngoài hoặc sang bên.
• Cắt cành thừa: cành mọc thẳng đứng mạnh, cành mọc vào trong tán, cành chĩa xuống, cành chéo.
• Tỉa lá: cắt bỏ lá to hoặc toàn bộ lá với cây khỏe để ra lứa lá nhỏ hơn.

Lịch cắt tỉa theo mùa miền Bắc

• Tháng 3 – 4: cắt cành lớn, chỉnh khung tán khi cây chuẩn bị bật lộc.
• Tháng 5 – 8: ngắt đọt thường xuyên; tỉa lá với cây khỏe (một lần trong mùa).
• Tháng 9 – 10: cắt nhẹ, giữ dáng. Không tỉa lá nữa.
• Tháng 11 – 2: hạn chế cắt; chỉ bỏ cành khô, cành gãy.

Các bước cắt một cành đúng cách

1. Xác định hướng muốn cành mới mọc.
2. Tìm mắt (chồi ngủ) hướng về phía đó.
3. Cắt cách mắt một khoảng ngắn, vết cắt hơi xiên.
4. Cành to: cắt sát thân bằng kìm cắt lõm để vết sẹo liền phẳng.
5. Bôi keo liền sẹo vết cắt to; sanh chảy nhựa trắng, lau nhẹ trước khi bôi.

Sai lầm thường gặp

• Chỉ cắt ngọn, bỏ quên cành dưới: ngọn yếu đi nhưng cành dưới không được kích. Phải tỉa đều toàn tán.
• Cắt quá tay một lúc: cây mất nhiều lá, yếu. Chia ra nhiều lần trong mùa.
• Để cành mạnh mọc tự do quá lâu: cành đó to quá khổ so với dáng, phá cân đối.

Sâu bệnh liên quan

• Vết cắt to không bôi keo dễ bị nấm, mục.
• Chồi non sau cắt hấp dẫn rệp, bọ trĩ; kiểm tra trong vài tuần sau mỗi đợt cắt.

Mẹo từ kinh nghiệm

• Cắt "tán trong" để ánh sáng chiếu vào giữa tán, mầm ngủ bên trong mới bật được.
• Muốn cành nào to lên, để cành đó mọc tự do một thời gian; muốn cành nào nhỏ lại, ngắt đọt cành đó thường xuyên.
• Đứng xa cây vài bước nhìn tổng thể trước khi cắt; đứng sát dễ cắt theo từng cành mà quên mất dáng chung.