Chăm duối qua mùa đông

Duối và mùa đông miền Bắc

Duối (Streblus asper) mọc hoang khắp đồng bằng Bắc Bộ, quen với mùa đông lạnh. Cây trồng đất gần như không cần che. Cây chậu chậm lớn khi rét, có thể rụng bớt lá. Rủi ro chính:

• Chậu nhỏ, chậu nông: rễ bị lạnh, khô do gió bấc.
• Phôi mới trồng, cây mới thay chậu: rễ chưa ổn định.
• Giá thể lạnh ẩm kéo dài: thối rễ.

Điều kiện cần

• Nắng ban ngày.
• Khuất gió bấc với chậu nhỏ.
• Giá thể ẩm nhẹ, không sũng.
• Không bón đạm.

Chuẩn bị (tháng 10 – 11)

1. Bón kali, lân (theo hướng dẫn bao bì) để cành chắc.
2. Hạn chế cắt tỉa mạnh, không tỉa lá.
3. Tháo dây uốn đã đủ thời gian.
4. Xử lý rệp, nhện trước đông.

Trong mùa đông (tháng 12 – 2)

1. Tưới thưa, buổi trưa ấm.
2. Chậu nhỏ: gom vào nơi khuất gió, kê khỏi nền lạnh, ủ rơm quanh chậu.
3. Phôi mới trồng: đặt nơi ấm, sáng, có che chắn.
4. Không thay chậu, không cắt tỉa mạnh.

Sai lầm thường gặp

• Quên tưới khi gió bấc hanh khô: chậu nhỏ khô kiệt.
• Tưới nhiều: rễ lạnh, thối.
• Đưa vào nhà kín: thiếu sáng, cây yếu.

Sâu bệnh mùa đông

• Rệp sáp, rệp vảy ở cây để nơi kín gió.
• Nhện đỏ khi hanh khô.

Dấu hiệu cây bị lạnh

• Lá chuyển thâm, vàng, rụng sau đợt gió mùa.
• Đầu cành non héo.
• Cạo vỏ cành: còn xanh là cành sống.

Khi xuân về

• Tháng 2 – 3, khi trời ấm dần, bắt đầu tưới đều hơn.
• Đây là thời điểm tốt để thay chậu, cắt tỉa tạo khung.

Phôi duối trồng muộn trong năm

Phôi duối trồng vào tháng 9 – 10 thường chưa kịp ra đủ rễ trước mùa rét. Với những phôi này:

• Đặt ở chỗ ấm nhất vườn, khuất gió, có nắng.
• Có thể che một khung nilon thấp quanh chậu vào những đêm rét đậm, ban ngày mở ra.
• Giữ giá thể hơi ẩm, không sũng; phun sương nhẹ lên thân khi trời hanh khô.
• Không bón phân, không cắt tỉa thêm.

Nhiều phôi sẽ "ngủ" qua đông và chỉ bật chồi mạnh khi trời ấm lại vào tháng 3 – 4. Đừng vội kết luận phôi đã chết khi chưa thấy chồi trong mùa đông.

Mẹo từ kinh nghiệm

• Mùa đông lá duối thưa hơn, là dịp tốt để quan sát cấu trúc cành và lên kế hoạch tạo dáng.
• Duối chịu rét tốt hơn sanh, mai, hoa giấy; khi che chắn vườn, ưu tiên các cây kém chịu rét trước.
• Chậu duối nhỏ trên sân thượng lộng gió nên được hạ xuống đặt sát tường phía nam trong những ngày rét đậm.