Chọn mai vàng chơi Tết và nuôi lâu năm ở miền Bắc

Hai mục đích, hai cách chọn

Mai vàng (Ochna integerrima) bán dịp Tết ở miền Bắc phần lớn được nuôi ở phía Nam và vận chuyển ra. Có người chỉ cần một cây nở đẹp đúng Tết; có người muốn nuôi cây lâu năm. Tiêu chí chọn khác nhau đôi chút.

Điều kiện để mai chơi Tết đẹp và sống lâu

• Cây khỏe, rễ tốt, đã ổn định trong chậu.
• Nụ đủ nhiều, đều, đang ở giai đoạn phù hợp.
• Có chỗ đặt sáng, ấm sau khi mua về.

Chọn mai chơi Tết

1. Nhìn nụ: nụ mập, đều, phân bố khắp tán. Nụ đã bung vỏ lụa, hé vàng là gần nở; nụ còn nhỏ, chặt là còn lâu.
2. Hỏi người bán về độ "chín" của nụ: ở điều kiện rét miền Bắc, nụ có thể nở chậm hơn dự kiến. Chọn cây nụ đã khá lớn nếu muốn chắc nở đúng Tết.
3. Nhìn cành: cành không bị dập, gãy khi vận chuyển; vỏ cành không nhăn héo.
4. Kiểm tra bầu: nhấc nhẹ thân, cây không lung lay trong chậu.

Chọn mai nuôi lâu năm

1. Gốc rễ: gốc to, rễ nổi tỏa đều, không thối.
2. Thân, cành: dáng đẹp, cành phân bố hợp lý, có tiềm năng sửa.
3. Đã thuần chậu: cây trồng chậu ít nhất một năm, không phải cây mới bứng từ đất đóng chậu vội.
4. Dòng mai: hỏi rõ dòng (mai 5 cánh, mai giảo, mai ghép...) và gốc ghép nếu là cây ghép.

Thời điểm mua ở miền Bắc

• Chơi Tết: khoảng vài tuần trước Tết, khi nụ đã hình thành rõ.
• Nuôi lâu năm: có thể mua sau Tết (giá thường mềm hơn) hoặc vào mùa ấm, khi cây đang ra lá, dễ đánh giá sức khỏe.

Sai lầm thường gặp

• Chọn cây toàn nụ nhỏ xíu vì "nụ nhiều": trời rét, nụ không kịp nở đến Tết.
• Chọn cây đã nở rộ quá sớm: đến Tết hoa tàn.
• Bỏ qua bộ rễ: cây chơi Tết xong khó giữ được.

Sâu bệnh cần kiểm tra khi mua

• Sâu đục thân: lỗ nhỏ trên thân, cành, có mùn gỗ.
• Rệp sáp ở kẽ cành, nụ.
• Nấm trên vỏ cành, gốc.

Mẹo từ kinh nghiệm

• Mua mai về, đặt chỗ sáng, kín gió, tránh để ngay cạnh lò sưởi, điều hòa thổi thẳng.
• Nụ nở chậm vì trời rét: có thể tăng ấm bằng cách che nilon, nhưng đừng đốt lửa, sưởi quá gần cây.
• Nếu định nuôi lâu năm, chọn cây có giá vừa phải để "học" trước; mai cổ thụ giá trị cao cần kinh nghiệm hơn.