Đất trồng, chậu cho linh sam
Linh sam quen với đất cát, sỏi nghèo dinh dưỡng, thoát nước cực nhanh. Một giá thể "khô thoáng" và chậu phù hợp giúp rễ khỏe, hạn chế tối đa thối rễ – nỗi lo lớn nhất khi chơi linh sam ở miền Bắc ẩm ướt.
Rễ linh sam cần gì
Linh sam (thường được xác định là Desmodium unifoliatum) ngoài tự nhiên mọc trên đất cát, sỏi, đá – nơi nước thoát gần như tức thì. Rễ rất sợ ẩm sũng kéo dài. Miền Bắc có mùa nồm, mùa mưa dầm, nên giá thể càng phải thoáng.
Điều kiện giá thể
- Thoát nước cực nhanh.
- Thoáng khí, không nén chặt.
- Dinh dưỡng vừa phải – không cần giàu.
Công thức tham khảo
- Phần lớn là vật liệu hạt: cát thô, sỏi nhỏ, đất nung, đá bọt.
- Một phần nhỏ đất thịt phơi khô đã sàng và phân hữu cơ hoai.
- Có thể thêm ít trấu hun.
Giá thể cho linh sam thường "khô" hơn hẳn giá thể cho sanh, duối. Với chậu mini rất nhỏ, có thể cần thêm một chút vật liệu giữ ẩm để chậu không khô kiệt quá nhanh vào mùa hè – điều chỉnh theo thực tế.
Chọn chậu
- Lỗ thoát nước to, lưới chắn, lớp hạt thô đáy.
- Chậu nông, nhỏ hợp linh sam bonsai; chậu đá, chậu gốm mộc, chậu men trắng, xanh nhạt làm nổi hoa tím.
- Chậu vững cho cây thế xiêu, hoành.
Các bước trồng
- Lót lưới, lớp hạt thô.
- Thêm giá thể, đặt cây đúng góc.
- Buộc cố định cây chắc chắn.
- Lấp giá thể, chọc nhẹ cho hạt len kín kẽ rễ.
- Tưới vừa phải để giá thể ổn định.
Thời điểm thay giá thể ở miền Bắc
- Tháng 4 – 6 khi trời đã ấm nóng ổn định.
- Tránh mùa đông, đầu xuân rét và mùa mưa dầm.
Sai lầm thường gặp
- Trồng bằng đất thịt nhiều: úng, thối rễ mùa nồm.
- Không sàng bụi vật liệu hạt.
- Phủ rêu dày mặt chậu suốt mùa nồm: mặt chậu ẩm liên tục.
Sâu bệnh liên quan
- Thối rễ khi úng.
- Rệp sáp gốc trong giá thể cũ.
Thử giá thể trước khi trồng
- Cho giá thể vào một chậu nhựa nhỏ có lỗ đáy.
- Tưới một lượng nước ngập mặt.
- Nước phải rút gần như ngay và chảy ra lỗ đáy. Nếu nước đọng trên mặt hơn vài giây, giá thể còn bí – thêm cát thô, sỏi.
- Sau vài giờ, nếu giá thể đã khô ráo hoàn toàn trong khi trời không quá nắng, có thể thêm một chút vật liệu giữ ẩm (như một ít trấu hun hoặc xơ dừa), nhất là với chậu mini.
Thử trước giúp tránh phải thay chậu lần nữa – điều linh sam không thích.
Mẹo từ kinh nghiệm
- Tưới thử: nước phải thấm và chảy ra lỗ đáy gần như ngay lập tức.
- Rải lớp sỏi nhỏ màu sáng trên mặt chậu vừa đẹp vừa giúp mặt chậu khô nhanh.
- Vật liệu hạt có thể rửa, phơi dùng lại khi thay chậu.