Đất trồng, chậu cho tùng kim
Tùng kim rất sợ úng, nên giá thể là yếu tố "sống còn". Một giá thể nhiều hạt, thoát nước nhanh, thoáng khí kết hợp chậu phù hợp giúp rễ khỏe, tán xanh và giảm nguy cơ khô ngọn.
Rễ tùng kim cần gì
Tùng kim (thường là các dòng Juniperus) có rễ ưa thoáng khí, chịu khô tốt hơn chịu úng. Giá thể ẩm sũng kéo dài, nhất là trong mùa nồm, mùa mưa miền Bắc, dễ làm rễ thối, kéo theo vàng lá, khô ngọn.
Điều kiện giá thể
- Thoát nước rất nhanh, không đọng nước.
- Thoáng khí, không nén chặt theo thời gian.
- Giữ ẩm vừa phải nhờ các vật liệu xốp.
- Dinh dưỡng vừa đủ, không cần quá giàu.
Công thức tham khảo
- Phần lớn là vật liệu hạt: đá bọt, đất nung, akadama (nếu có), sỏi nhẹ, cát thô.
- Một phần nhỏ đất thịt phơi khô đã sàng và phân hữu cơ hoai.
- Có thể thêm ít trấu hun để nhẹ, thoáng.
Với tùng kim, nhiều người chơi bonsai dùng giá thể gần như toàn hạt và bổ sung dinh dưỡng bằng phân bón định kỳ. Mức độ cụ thể tùy vào cách bạn tưới và vị trí đặt cây; tưới nhiều thì cần giá thể thoáng hơn.
Sàng và chuẩn bị vật liệu
- Sàng bỏ bụi mịn của đá bọt, đất nung, akadama.
- Chọn hạt cỡ phù hợp với chậu: chậu nhỏ hạt nhỏ, chậu lớn hạt to hơn.
- Đất thịt phơi khô, đập nhỏ, sàng.
- Trộn đều, giữ ẩm nhẹ.
Chọn chậu
- Lỗ thoát nước to, lưới chắn, lớp hạt thô đáy chậu.
- Chậu trưng bày: chậu nông, chữ nhật, oval; màu men nâu, xám, chậu không men hợp lá kim xanh và lũa trắng.
- Chậu nuôi: to, sâu, nhưng giá thể vẫn phải thoáng.
Các bước trồng
- Lót lưới, lớp hạt thô.
- Thêm giá thể, đặt cây, buộc cố định.
- Lấp giá thể, dùng que chọc nhẹ để hạt len kín kẽ rễ.
- Tưới đẫm đến khi nước chảy ra trong.
Thời điểm thay giá thể ở miền Bắc
- Tháng 2 – 4 (trước và đầu đợt ra đọt) là tốt nhất.
- Tháng 9 – 10 làm được với cây khỏe.
- Tránh mùa nắng nóng cao điểm và mùa mưa dầm.
Sai lầm thường gặp
- Trồng bằng đất thịt nhiều: úng mùa nồm, khô ngọn.
- Không sàng bụi: bụi lắng bít lỗ thoát.
- Chậu không lỗ, lỗ nhỏ.
Sâu bệnh liên quan
- Úng: thối rễ, nấm khô ngọn.
- Giá thể cũ: rệp sáp gốc.
Mẹo từ kinh nghiệm
- Tưới xong mà mặt chậu khô ráo nhanh, nước chảy ra lỗ ngay là giá thể tốt cho tùng kim.
- Rải một lớp hạt nhỏ hoặc rêu mỏng trên mặt chậu để chống xói, nhưng đừng để rêu quá dày làm bí mặt.
- Vật liệu hạt dùng lâu không mục; khi thay chậu có thể rửa sạch, phơi khô dùng lại.