Đất trồng và chậu cho sanh: thoát nước là chính

Rễ sanh cần gì

Sanh (thường được xác định là Ficus microcarpa) có bộ rễ khỏe, ra rễ nhanh, chịu ẩm khá tốt. Tuy vậy, rễ vẫn cần không khí. Giá thể nén chặt, đọng nước lâu ngày làm rễ thối, cây vàng lá, rụng lá dần.

Điều kiện giá thể tốt

• Thoát nước nhanh: tưới xong, nước thấm và chảy ra lỗ trong vài giây đến vài chục giây.
• Giữ ẩm vừa: không khô cong chỉ sau vài giờ.
• Có dinh dưỡng: có phần đất thịt, phân hữu cơ hoai.
• Ổn định: không mục nát quá nhanh, giữ được cấu trúc vài năm.

Công thức tham khảo cho sanh

Không có công thức duy nhất. Một khung hay dùng:

• Khoảng một nửa là đất thịt phơi khô, đập nhỏ, đã sàng trộn phân hữu cơ hoai mục hoặc phân trùn.
• Phần còn lại là vật liệu thoáng: trấu hun, xơ dừa đã xử lý chát, sỏi nhẹ, đất nung đập vụn hoặc đá bọt.
• Chậu nông, cây đã thành dáng: tăng phần vật liệu thoáng. Cây nuôi phôi, chậu sâu: tăng phần đất, phân để nuôi lớn.

Hãy kiểm tra thực tế: tưới xong mà mặt chậu đọng nước lâu là giá thể quá bí. Khô cong chỉ sau nửa ngày nắng là quá thoáng. Điều chỉnh dần.

Chọn chậu cho sanh

• Có lỗ thoát nước đủ to, có lưới chắn để giá thể không trôi.
• Kích thước: chậu nuôi phôi to, sâu để cây lớn nhanh. Chậu trưng bày nông, chiều dài chậu thường tương xứng với tán cây.
• Chất liệu: chậu gốm, sành, đất nung thoáng khí. Chậu men đẹp nhưng cần giá thể thoáng hơn vì thành chậu không thấm.
• Màu sắc: sanh thân xám, lá xanh đậm hợp chậu men nâu, chậu gốm màu đất, chậu xanh nhạt.

Các bước trồng vào chậu

1. Đặt lưới chắn lỗ, luồn dây buộc qua lỗ đáy.
2. Rải lớp vật liệu thô ở đáy (sỏi to, đất nung) để thoát nước nhanh.
3. Thêm một lớp giá thể, đặt cây, chỉnh đúng góc và mặt tiền.
4. Buộc cố định cây bằng dây qua đáy chậu.
5. Lấp giá thể, dùng que chọc nhẹ để giá thể len vào kẽ rễ.
6. Tưới đẫm nhiều lượt đến khi nước chảy ra trong.

Thời điểm thay giá thể ở miền Bắc

• Tháng 3 – 4 là tốt nhất, khi trời ấm dần.
• Có thể làm đến tháng 5 – 6 với cây khỏe, nhưng phải che nắng kỹ sau thay.
• Tránh tháng 11 – 2.

Sai lầm thường gặp

• Trồng bằng đất ruộng nguyên chất: sau vài tháng đóng bánh, rễ ngộp.
• Không sàng bụi của sỏi, đất nung: bụi mịn lắng xuống đáy, bít lỗ thoát.
• Dùng chậu không có lỗ hoặc lỗ quá nhỏ: nước đọng ở đáy, rễ đáy thối trước.

Sâu bệnh liên quan

• Giá thể nhiều hữu cơ chưa hoai: nấm, ruồi nấm, giòi.
• Giá thể ẩm lâu: rệp sáp gốc, rễ thối. Khi thay chậu nhớ kiểm tra kỹ bầu rễ.

Mẹo từ kinh nghiệm

• Rắc một lớp sỏi mỏng hoặc trồng rêu trên mặt chậu để giữ ẩm và chống nước tưới làm xói giá thể.
• Sanh ra rễ rất nhanh, chậu nhỏ có thể chật rễ sau một hai năm. Theo dõi tốc độ thấm nước để biết lúc cần thay.
• Trộn giá thể dư một mẻ, cất trong bao kín để dùng khi cần cứu cây gấp.