Giữ sanh qua mùa đông rét đậm

Sanh chịu rét đến đâu

Sanh (thường được xác định là Ficus microcarpa) sinh trưởng tốt khi trời ấm. Mùa đông miền Bắc có những đợt rét đậm, rét hại; cây gần như ngừng lớn, có thể rụng bớt lá, lá chuyển vàng hoặc thâm đen nếu bị gió lạnh lùa và sương muối. Cây trồng đất khỏe thường chịu được, nhưng cây chậu nhỏ, cây non, cây mới thay chậu dễ bị tổn thương hơn.

Điều kiện cần trong mùa đông

• Ánh sáng: vẫn cần nắng ấm ban ngày.
• Gió: tránh gió bấc thổi thẳng.
• Nước: ít hơn hẳn mùa hè.
• Phân: ngừng đạm.
• Nhiệt độ: tránh để rễ bị lạnh ẩm kéo dài.

Các bước chuẩn bị (tháng 10 – 11)

1. Bón kali, lân theo hướng dẫn bao bì để cành cứng, lá dày.
2. Ngừng tỉa lá, hạn chế cắt tỉa mạnh để cây không ra lứa lộc non yếu trước rét.
3. Tháo dây uốn đã đủ thời gian; dây kim loại lạnh có thể gây tổn thương vỏ mùa rét.
4. Chọn vị trí: phía nam nhà, tường rào, nơi khuất gió, có nắng.

Khi rét đậm, rét hại (tháng 12 – 2)

1. Che gió: dựng tấm chắn nilon, lưới, bạt ở phía bắc và đông bắc. Không trùm kín cả cây cả ngày, vì cây cần thoáng và sáng.
2. Kê chậu khỏi nền lạnh: đặt lên giá gỗ, gạch.
3. Bảo vệ rễ chậu nhỏ: có thể vùi chậu vào luống đất, ủ quanh chậu bằng rơm, trấu, hoặc gom chậu nhỏ vào một chỗ che chung.
4. Tưới vào gần trưa khi trời ấm, tưới ít. Không tưới chiều tối.
5. Đêm có sương muối (vùng cao, ngoại thành thoáng): che phủ tán qua đêm, sáng mở ra.

Sai lầm thường gặp

• Đưa cây vào nhà kín suốt mùa đông: thiếu sáng, cây vống, rụng lá; lại dễ sinh rệp, nhện do không khí khô. Chỉ đưa vào khi rét hại kéo dài, ban ngày nắng thì cho ra.
• Tưới như mùa hè: giá thể lạnh, ẩm lâu, rễ thối.
• Thay chậu, cắt rễ giữa đông: cây khó hồi phục.
• Thấy rụng lá là bón phân: rụng lá mùa rét thường do lạnh; bón phân lúc này hại rễ.

Sâu bệnh mùa đông

• Ít sâu hại hơn, nhưng cây trong nhà kín dễ bị rệp sáp, rệp vảy, nhện.
• Lá rụng, cành khô để lâu là nơi trú của sâu bệnh; nhặt sạch.

Sau mùa đông

• Khi trời ấm dần (khoảng cuối tháng 2 – tháng 3), bỏ dần che chắn.
• Đợi lộc non ra đều rồi mới bón phân, tính chuyện thay chậu.

Mẹo từ kinh nghiệm

• Theo dõi bản tin không khí lạnh để che trước một ngày, thay vì đợi gió về.
• Cây quý, chậu nhỏ: có thể đặt trong nhà kính tạm làm bằng nilon trên sân thượng, nhớ mở thông thoáng ban ngày.
• Rụng một phần lá mùa đông không đáng lo nếu cành vẫn xanh, căng. Cạo nhẹ vỏ cành nhỏ thấy xanh là cành còn sống.