Giữ vạn tuế qua mùa rét và mùa nồm

Vạn tuế và thời tiết lạnh ẩm

Vạn tuế (Cycas revoluta) có nguồn gốc vùng ôn hòa hơn nhiều cây nhiệt đới, nên chịu được rét miền Bắc khá tốt. Lá già cứng ít bị ảnh hưởng. Rủi ro nằm ở:

• Lá non nếu cây ra lá muộn, gặp rét hoặc sương muối.
• Đỉnh thân và gốc khi lạnh kèm ẩm kéo dài (mưa phùn, nồm), dễ thối.
• Rễ trong chậu nhỏ, giá thể sũng nước lạnh.

Điều kiện cần trong mùa lạnh ẩm

• Giá thể khô ráo hơn bình thường.
• Thoáng khí, có nắng khi trời hửng.
• Tránh nước đọng ở đỉnh thân.

Chuẩn bị trước mùa đông (tháng 10 – 11)

1. Ngừng bón đạm; có thể bón kali theo hướng dẫn bao bì.
2. Kiểm tra, xử lý rệp vảy trước khi vào đông.
3. Cắt bỏ lá vàng, lá khô.
4. Kiểm tra lỗ thoát nước của chậu.

Trong mùa rét (tháng 12 – 2)

1. Tưới rất ít. Giá thể chỉ cần không khô kiệt.
2. Cây có lá non: che phủ lá non và đỉnh thân qua đêm khi có rét hại, sương muối; ban ngày mở ra.
3. Chậu nhỏ: kê khỏi nền lạnh, đặt nơi khuất gió bấc.
4. Không thay chậu, không tách chồi trong giai đoạn này.

Trong mùa nồm (tháng 2 – 4)

1. Không tưới khi giá thể còn ẩm – mùa nồm giá thể có thể ẩm cả tuần.
2. Tránh để nước mưa phùn đọng ở đỉnh thân; có thể che mái nhẹ cho cây chậu quý.
3. Kê cao chậu, làm thoáng xung quanh.
4. Theo dõi các đốm nâu, thối mềm ở gốc lá, đỉnh thân.

Sai lầm thường gặp

• Trùm kín nilon cả ngày: hơi ẩm ngưng tụ bên trong, càng dễ thối.
• Tưới đều như mùa hè: rễ lạnh, ẩm lâu, thối.
• Thấy lá già hơi vàng là bón phân: mùa lạnh rễ hút kém, phân không giúp được gì.

Sâu bệnh mùa lạnh ẩm

• Thối ngọn, thối gốc do nấm khi ẩm lạnh kéo dài.
• Nấm đốm lá ở cây bí gió.
• Rệp vảy vẫn có thể phát triển ở cây đặt chỗ kín gió, trong nhà.

Khi xuân sang

• Khi trời ấm ổn định, bỏ che chắn, cho cây nắng đầy đủ.
• Bắt đầu bón phân nhẹ khi thấy dấu hiệu sắp ra lá.

Mẹo từ kinh nghiệm

• Ấn nhẹ đỉnh thân vài ngày một lần trong mùa nồm: đỉnh chắc là ổn, mềm nhũn là cần xử lý ngay.
• Cây trồng đất ngoài sân, nền cao, thoát nước tốt thường qua đông, qua nồm an toàn hơn cây chậu nhỏ.
• Đừng cố "ép" vạn tuế ra lá vào mùa đông; hãy để cây nghỉ theo nhịp tự nhiên.