Nhân giống hải châu

Tự nhân giống hải châu là cách có cây con hợp pháp, bền vững mà không phải lấy cây từ đảo. Giâm cành, chiết cành và gieo hạt đều làm được nếu chọn đúng mùa nóng và kiên nhẫn.

Nhân giống hải châu
B.navez / CC BY-SA 3.0 · Nguồn ảnh

Vì sao nên tự nhân giống

Hải châu (thường được xác định là Pemphis acidula) tự nhiên có vai trò bảo vệ bờ biển, đảo; nhiều nơi hạn chế khai thác. Nhân giống từ cây đã có trong vườn giúp có thêm cây mà không ảnh hưởng đến tự nhiên.

Flowers with petals still attached of Pemphis acidula (Lythraceae) on the shore of Rodrigues island
Ảnh: B.navez / CC BY-SA 3.0 – Wikimedia Commons

Các cách nhân giống

  • Giâm cành: làm được, ra rễ chậm.
  • Chiết cành: thường chắc hơn giâm; cây có sẵn đoạn cành to.
  • Gieo hạt: từ quả chín; cây con mọc chậm.

Điều kiện chung

  • Trời nóng ẩm.
  • Cây mẹ khỏe.
  • Giá thể rất thoáng, sạch.
  • Kiên nhẫn.

Thời điểm ở miền Bắc

  • Tháng 6 – 8: nóng ẩm, thuận lợi nhất.
  • Tránh mùa lạnh.

Giâm cành

  1. Chọn cành bánh tẻ dài khoảng một gang tay.
  2. Cắt vát gốc, tuốt bỏ lá phần gốc.
  3. Chấm thuốc kích rễ theo hướng dẫn bao bì.
  4. Cắm vào giá thể thoáng ẩm (cát sạch, đá bọt nhỏ, đất nung nhỏ).
  5. Giữ ẩm trong khay có nắp hoặc túi nilon có lỗ; đặt nơi sáng, ấm, không nắng gắt.
  6. Không nhổ lên kiểm tra; chờ cành ra lộc ổn định.

Chiết cành

  1. Chọn cành khỏe, có dáng.
  2. Khoanh vỏ, cạo sạch lớp nhớt.
  3. Bôi thuốc kích rễ ở mép trên (theo hướng dẫn).
  4. Bó bầu rêu hoặc xơ dừa ẩm, bọc nilon kín.
  5. Khi rễ lan trong bầu, cắt cành, trồng vào giá thể thoáng, đặt nơi râm.

Gieo hạt

  1. Thu quả chín, lấy hạt.
  2. Gieo nông trên giá thể thoáng ẩm.
  3. Đặt nơi ấm, sáng râm; cây con có vài cặp lá thật thì tách trồng riêng.

Chăm cây con

  • Tập nắng dần.
  • Giá thể thoáng, tưới vừa phải.
  • Bón rất loãng khi cây ra thêm lá.
  • Mùa đông đầu tiên: che chắn kỹ, cây con rất nhạy với lạnh.

Sai lầm thường gặp

  • Giâm, chiết vào mùa lạnh.
  • Giá thể giâm quá ẩm: thối gốc.
  • Cắt cành chiết sớm.

Sâu bệnh cần để ý

  • Nấm mốc trong khay giâm.
  • Kiến làm tổ trong bầu chiết.

Chọn cây mẹ

Chọn cây mẹ khỏe, đã sống ổn định ở vườn bạn ít nhất một năm, lá nhỏ, dày, màu xanh xám đẹp. Cây mẹ đã quen khí hậu miền Bắc thường cho cành giâm, chiết khỏe hơn cây vừa mới chuyển về. Không lấy cành từ cây đang suy, đang bị rệp hoặc vừa thay chậu.

Mẹo từ kinh nghiệm

  • Chiết những cành có dáng vặn xoắn tự nhiên để có cây con "dáng biển" sẵn.
  • Làm nhiều cành, nhiều bầu cùng lúc để tăng cơ hội thành công.
  • Ghi thẻ ngày làm cho từng cây.
#hải châu#nhân giống#giâm cành#chiết