Nhân giống linh sam

Nhân giống linh sam khó hơn nhiều loài cây cảnh khác, nhưng đây là cách bền vững để có phôi mà không phải khai thác tự nhiên. Chiết, giâm cành và gieo hạt đều có thể thực hiện nếu kiên nhẫn và làm đúng mùa nóng.

Nhân giống linh sam
Dinesh Valke from Thane, India / CC BY-SA 2.0 · Nguồn ảnh

Vì sao nên tự nhân giống linh sam

Linh sam (thường được xác định là Desmodium unifoliatum) phần lớn từng được khai thác từ tự nhiên. Tự nhân giống giúp có cây con giữ đặc điểm lá nhỏ, hoa đẹp của cây mẹ, đồng thời góp phần giảm áp lực khai thác.

synonym: Desmodium unifoliolatum (Merr.) Steenis
Ảnh: Dinesh Valke from Thane, India / CC BY-SA 2.0 – Wikimedia Commons

Các cách nhân giống

  • Chiết cành: tỉ lệ thành công thường khá hơn giâm; cây có sẵn đoạn cành to.
  • Giâm cành: làm được nhưng ra rễ chậm, tỉ lệ thấp hơn cây lá rộng.
  • Gieo hạt: từ quả chín; cây con mọc chậm nhưng khỏe, có thể uốn gốc, rễ từ nhỏ.

Điều kiện chung

  • Trời nóng ẩm.
  • Cây mẹ khỏe.
  • Giá thể giâm, gieo rất thoáng, sạch.
  • Kiên nhẫn.

Thời điểm ở miền Bắc

  • Tháng 5 – 8: nóng ẩm, thuận lợi nhất.
  • Tránh mùa lạnh.

Chiết cành

  1. Chọn cành khỏe, có dáng, đường kính vừa phải.
  2. Khoanh vỏ một đoạn ngắn, bóc sạch, cạo lớp nhớt.
  3. Bôi thuốc kích rễ ở mép trên vết khoanh (theo hướng dẫn bao bì).
  4. Bó bầu rêu hoặc xơ dừa ẩm, bọc nilon kín, buộc chặt hai đầu.
  5. Giữ bầu ẩm; kiểm tra định kỳ qua lớp nilon.
  6. Khi rễ trắng lan trong bầu (thường mất vài tháng), cắt cành, trồng vào giá thể thoáng, đặt nơi râm.

Giâm cành

  1. Chọn cành bánh tẻ dài khoảng một gang tay.
  2. Cắt vát gốc, bỏ bớt lá.
  3. Chấm thuốc kích rễ theo hướng dẫn.
  4. Cắm vào giá thể thoáng ẩm (cát sạch, đá bọt nhỏ).
  5. Giữ ẩm cao trong khay có nắp hoặc túi nilon có lỗ; đặt nơi sáng, không nắng gắt, ấm.
  6. Không nhổ lên kiểm tra; chờ cành ra lộc ổn định.

Gieo hạt

  1. Thu quả chín, lấy hạt, gieo nông trên giá thể thoáng ẩm.
  2. Đặt nơi ấm, sáng râm.
  3. Cây con có vài lá thật thì tách trồng riêng.

Sai lầm thường gặp

  • Giâm, chiết vào mùa lạnh: gần như không ra rễ.
  • Giá thể giâm quá ẩm: thối gốc.
  • Cắt cành chiết sớm.

Sâu bệnh cần để ý

  • Nấm mốc trong khay giâm.
  • Kiến làm tổ trong bầu chiết.

Mẹo từ kinh nghiệm

  • Chiết những cành có dáng đẹp, cây con sẽ có "dáng sẵn", rút ngắn nhiều năm.
  • Làm nhiều bầu chiết, nhiều cành giâm một lúc để tăng cơ hội thành công.
  • Ghi thẻ ngày làm cho từng bầu, từng cành.
#linh sam#nhân giống#chiết#giâm cành