Nhân giống mai vàng: chiết, ghép
Mai vàng được nhân giống chủ yếu bằng chiết cành và ghép. Ghép giúp nhân nhanh các dòng mai giảo, mai nhiều cánh quý trên gốc mai khỏe; chiết cho cây có rễ của chính nó.
Các cách nhân giống mai vàng
Mai vàng (Ochna integerrima) nhân giống bằng:
- Gieo hạt: dễ làm, cây khỏe, dùng làm gốc ghép; cây từ hạt có thể khác cây mẹ về hoa.
- Chiết cành: giữ đặc tính cây mẹ, cây có rễ riêng.
- Ghép (ghép mắt, ghép cành): gắn mắt hoặc cành của dòng mai quý lên gốc mai khỏe (thường là gốc mai từ hạt). Cách phổ biến để nhân mai giảo, mai nhiều cánh.
Điều kiện chung
- Trời ấm, ẩm.
- Cây mẹ khỏe, sạch sâu bệnh.
- Dao ghép sắc, sạch; dây ghép nilon, băng keo ghép.
Thời điểm ở miền Bắc
- Tháng 4 – 8: trời ấm nóng, nhựa chạy mạnh, thuận lợi nhất cho chiết và ghép.
- Tránh mùa rét.
Chiết cành
- Chọn cành bánh tẻ khỏe, đường kính vừa phải.
- Khoanh vỏ một đoạn ngắn, bóc vỏ, cạo sạch lớp nhớt.
- Có thể bôi thuốc kích rễ (theo hướng dẫn bao bì) ở mép trên.
- Bó bầu xơ dừa hoặc đất trộn rơm ẩm, bọc nilon, buộc chặt.
- Khi rễ kín bầu, cắt cành, trồng vào chậu, đặt nơi râm, giữ ẩm.
Ghép mắt (kiểu cơ bản)
- Gốc ghép: cây mai từ hạt khỏe, thân cỡ đầu đũa trở lên.
- Lấy mắt ghép từ cành bánh tẻ của dòng mai muốn nhân.
- Mở một vết cắt trên vỏ gốc ghép (kiểu cửa sổ hoặc chữ T).
- Đặt mắt ghép vào sao cho phần vỏ áp khít vào gốc.
- Quấn chặt bằng dây nilon ghép, để hở mắt hoặc quấn kín tùy kiểu.
- Sau vài tuần, mắt còn xanh là đã liền. Cắt bớt ngọn gốc ghép phía trên để kích mắt bật chồi.
Kỹ thuật ghép cần thực hành nhiều lần. Nên học trực tiếp từ người có kinh nghiệm hoặc lớp tập huấn của khuyến nông địa phương.
Sai lầm thường gặp
- Vết cắt dao cùn, không phẳng: mắt ghép không liền.
- Để chồi gốc ghép mọc nhiều: chồi ghép bị lấn át. Thường xuyên tỉa chồi dại từ gốc ghép.
- Chiết vào mùa rét: lâu ra rễ, dễ thất bại.
Sâu bệnh cần để ý
- Kiến làm tổ trong bầu chiết.
- Nấm ở vết ghép khi mưa nhiều; chọn ngày khô ráo để ghép.
Mẹo từ kinh nghiệm
- Gốc ghép khỏe là nửa thành công; nuôi gốc ghép tốt trước khi ghép.
- Ghi thẻ tên dòng mai và ngày ghép cho từng cây.
- Ở miền Bắc, nên ghép, chiết sớm trong mùa ấm để cây con có đủ thời gian ổn định trước mùa đông đầu tiên.