Nhân giống sanh: giâm cành, chiết cành

Sanh ra rễ dễ, nên giâm và chiết đều có tỉ lệ sống khá cao nếu làm đúng mùa. Đây là cách tự tạo phôi rẻ và nhân giống những dòng sanh lá đẹp.

Nhân giống sanh: giâm cành, chiết cành
Krzysztof Ziarnek, Kenraiz / CC BY-SA 4.0 · Nguồn ảnh

Vì sao sanh dễ nhân giống

Sanh (thường được xác định là Ficus microcarpa) có khả năng ra rễ từ thân, cành rất mạnh, đặc biệt khi trời nóng ẩm. Vì vậy hai cách phổ biến là giâm cành và chiết cành. Gieo hạt ít dùng vì lâu và cây con không giữ được đặc tính dòng mẹ.

Bonsai specimen in the Marie Selby Botanical Gardens - Sarasota, Florida, USA.
Ảnh: Daderot / CC0 – Wikimedia Commons

Điều kiện chung

  • Nhiệt độ ấm, độ ẩm cao.
  • Cây mẹ khỏe, không sâu bệnh.
  • Giá thể giâm sạch, thoáng: cát sạch, trấu hun trộn xơ dừa, hoặc đất nung nhỏ.

Thời điểm ở miền Bắc

  • Tháng 4 – 8: thuận lợi nhất cho cả giâm và chiết.
  • Tháng 3: làm được nhưng rễ ra chậm hơn.
  • Tránh tháng 11 – 2.

Giâm cành

  1. Chọn cành bánh tẻ (không quá non, không quá già), dài khoảng một gang tay, có vài lá.
  2. Cắt vát gốc cành bằng dao sắc. Lau nhựa trắng chảy ra.
  3. Cắt bớt một nửa phiến lá để giảm thoát hơi nước.
  4. Có thể chấm gốc cành vào thuốc kích rễ (dùng theo hướng dẫn trên bao bì).
  5. Cắm cành vào giá thể ẩm, sâu khoảng một phần ba chiều dài.
  6. Đặt nơi râm, có che, giữ ẩm bằng cách phun sương hoặc úp túi nilon có lỗ thoáng.
  7. Khi thấy lộc non ra đều và cành không lung lay khi lay nhẹ, cây đã có rễ. Cho ra sáng dần, rồi trồng sang chậu.

Chiết cành

  1. Chọn cành có dáng đẹp trên cây mẹ (cành chiết có thể thành một cây nhỏ có dáng sẵn).
  2. Khoanh vỏ một đoạn ngắn, bóc sạch vỏ, cạo nhẹ lớp nhớt.
  3. Có thể bôi thuốc kích rễ ở mép trên vết khoanh.
  4. Bó bầu bằng rêu hoặc xơ dừa ẩm trộn đất, bọc ngoài bằng nilon, buộc chặt hai đầu.
  5. Sau vài tuần đến vài tháng (tùy kích thước cành và thời tiết), khi thấy rễ trắng lan kín bầu thì cắt cành khỏi cây mẹ.
  6. Trồng vào chậu, đặt nơi râm, giữ ẩm đến khi cây ra lộc.

Sai lầm thường gặp

  • Cành giâm quá non: dễ thối trước khi ra rễ.
  • Giá thể giâm quá ẩm, bí: gốc cành thối đen.
  • Cắt cành chiết khi rễ còn ít: cây dễ héo. Đợi rễ kín bầu.

Sâu bệnh cần để ý

  • Nấm thối gốc cành giâm: giữ giá thể sạch, thoáng; bỏ cành thối để không lây.
  • Kiến hay làm tổ trong bầu chiết ẩm.

Mẹo từ kinh nghiệm

  • Cành chiết từ cành to, có độ thuôn và phân nhánh sẵn sẽ rút ngắn rất nhiều năm tạo dáng.
  • Giâm nhiều cành một lúc, chọn những cây ra rễ khỏe, đều nhất để nuôi tiếp.
  • Ghi ngày giâm, chiết để rút kinh nghiệm thời gian ra rễ ở vườn mình.
#sanh#nhân giống#giâm cành#chiết cành