Sâu bệnh hại linh sam
Linh sam khá khỏe khi đủ nắng, thoáng và giá thể khô ráo. Những vấn đề hay gặp là rệp sáp, nhện đỏ, sâu ăn lá và thối rễ. Nhận diện sớm, xử lý nhẹ nhàng là đủ với phần lớn trường hợp.
Linh sam và sâu bệnh
Linh sam (thường được xác định là Desmodium unifoliatum) quen với điều kiện khô nắng. Ở miền Bắc ẩm ướt, sâu bệnh thường xuất hiện khi cây đặt chỗ bí, giá thể ẩm kéo dài, hoặc cây yếu sau khai thác, thay chậu.
Các đối tượng hay gặp
Rệp sáp, rệp vảy
- Dấu hiệu: cụm bông trắng, vảy nhỏ trong kẽ cành, hốc thân, nách lá; lá vàng; có kiến.
- Xử lý: dùng tăm bông thấm cồn, bàn chải mềm làm sạch, đặc biệt trong các hốc, kẽ lũa; cắt bỏ cành nhiễm nặng; dầu khoáng, chế phẩm thảo mộc có đăng ký theo nhãn.
Nhện đỏ
- Dấu hiệu: lá có chấm vàng li ti, mất màu xanh, có tơ mảnh khi nặng.
- Xử lý: phun nước mạnh mặt dưới lá, tăng ẩm buổi sáng; chế phẩm trừ nhện khi cần.
Sâu ăn lá
- Dấu hiệu: lộc non bị ăn khuyết.
- Xử lý: bắt bằng tay; chế phẩm vi sinh (nhóm Bacillus thuringiensis) khi cần.
Thối rễ, nấm
- Dấu hiệu: lá vàng rụng dần, cành héo dù giá thể ẩm; rễ nâu đen, mềm; có thể có nấm mốc trên mặt chậu.
- Xử lý: ngừng tưới; khi trời ấm, lấy cây ra, cắt rễ thối, trồng lại giá thể rất thoáng; đặt nơi sáng râm, kín gió; không bón đến khi ra lộc.
Mối, mọt trong gỗ chết
- Dấu hiệu: mùn gỗ, đường đất trên lũa, hốc thân.
- Xử lý: làm sạch, bảo quản phần gỗ chết, giữ khô ráo.
Lịch theo dõi theo mùa miền Bắc
- Tháng 3 – 4 (nồm): nấm, thối rễ.
- Tháng 5 – 9: rệp, sâu ăn lá trên lộc non; nhện khi nóng; thối rễ khi mưa dầm.
- Tháng 10 – 11: nhện đỏ khi hanh khô.
- Tháng 12 – 2: rệp sáp ở cây để nơi kín.
Sai lầm thường gặp
- Bỏ qua các hốc, kẽ lũa – nơi rệp sáp hay ẩn nấp.
- Phun thuốc phổ rộng định kỳ.
- Tưới theo lịch cố định giữa mùa nồm.
Khi cần dùng thuốc bảo vệ thực vật, chọn thuốc có đăng ký cho đúng đối tượng, đọc kỹ nhãn. Nếu chưa chắc, hãy hỏi cán bộ bảo vệ thực vật hoặc khuyến nông địa phương.
Mẹo từ kinh nghiệm
- Dùng bàn chải đánh răng cũ để làm sạch rệp trong hốc, kẽ lũa rất hiệu quả.
- Cây phôi mới, cây vừa thay chậu dễ bị rệp hơn; kiểm tra kỹ trong những tháng đầu.
- Phần lớn vấn đề của linh sam ở miền Bắc đến từ ẩm; giữ cây khô ráo, thoáng là cách phòng bệnh tốt nhất.