Sâu bệnh hại tùng la hán và cách xử lý

Tùng la hán khá khỏe, nhưng rệp sáp, rệp vảy, nhện đỏ, sâu ăn lá và nấm rễ vẫn có thể làm cây xấu, suy. Nhận diện đúng giúp xử lý nhẹ nhàng, an toàn.

Sâu bệnh hại tùng la hán và cách xử lý
Casliber / CC BY-SA 3.0 · Nguồn ảnh

Tùng la hán và sức chống chịu

Tùng la hán (Podocarpus macrophyllus) là cây khỏe, ít bệnh khi đủ nắng, thoáng gió, giá thể thoát nước. Phần lớn sâu bệnh xuất hiện khi cây đặt chỗ bí, ẩm, thiếu sáng, hoặc giá thể úng.

Museo del bonsai
Ảnh: Sailko / CC BY-SA 4.0 – Wikimedia Commons

Các đối tượng hay gặp

Rệp sáp, rệp vảy

  • Dấu hiệu: cụm trắng như bông hoặc vảy nâu nhỏ ở nách lá, cành non; lá vàng, có bồ hóng đen; kiến đi lại.
  • Xử lý: lau, chải, xịt nước mạnh; cắt bỏ cành nhiễm nặng; dùng dầu khoáng, xà phòng trừ sâu, chế phẩm thảo mộc có đăng ký theo nhãn.

Nhện đỏ

  • Dấu hiệu: lá có chấm vàng li ti, mất bóng, chuyển màu xám; mặt dưới có tơ mảnh khi nặng.
  • Thời điểm: khi khô nóng, hanh khô.
  • Xử lý: phun nước mạnh mặt dưới lá định kỳ; tăng độ ẩm; chế phẩm sinh học hoặc thuốc trừ nhện có đăng ký khi mật độ cao.

Sâu ăn lá

  • Dấu hiệu: lá non bị ăn khuyết, đọt bị cụt, có phân sâu.
  • Xử lý: bắt bằng tay; chế phẩm vi sinh (như nhóm Bacillus thuringiensis) khi cần.

Thối rễ, nấm

  • Dấu hiệu: lá vàng từ trong tán, rụng dần; rễ đen, mềm.
  • Xử lý: xem bài "Tùng la hán vàng lá, cháy lá".

Lịch theo dõi theo mùa miền Bắc

  • Tháng 2 – 4: nấm, rệp sáp trong tán rậm.
  • Tháng 5 – 9: sâu ăn đọt non, nhện đỏ khi nắng nóng, thối rễ khi mưa dầm.
  • Tháng 10 – 11: nhện đỏ khi hanh khô.
  • Tháng 12 – 1: rệp trên cây để trong nhà.

Sai lầm thường gặp

  • Phun thuốc phổ rộng định kỳ: diệt thiên địch, nhện đỏ bùng phát mạnh hơn.
  • Chỉ phun mặt trên: rệp, nhện ở mặt dưới lá.
  • Không tỉa thưa tán: sâu bệnh ẩn sâu bên trong.

Khi cần dùng thuốc bảo vệ thực vật, chọn thuốc có đăng ký cho đúng đối tượng, đọc kỹ nhãn về liều lượng và an toàn. Nếu chưa chắc, hãy hỏi cán bộ bảo vệ thực vật hoặc khuyến nông.

Mẹo từ kinh nghiệm

  • Mỗi tuần dành vài phút soi mặt dưới lá vài cành ngẫu nhiên.
  • Tùng la hán đặt nơi thoáng, có gió nhẹ thường ít rệp hơn hẳn so với cây đặt sát tường, góc khuất.
  • Giữ một cái kính lúp nhỏ ở vườn; nhện đỏ rất nhỏ, nhìn bằng mắt thường dễ bỏ sót.
#tùng la hán#sâu bệnh#rệp#nhện đỏ