Thay chậu, cắt rễ tùng la hán

Khi nào cần thay chậu

Tùng la hán (Podocarpus macrophyllus) cây non, cây đang nuôi thường thay chậu 2 – 3 năm một lần; cây trưng bày lâu năm có thể lâu hơn. Dấu hiệu: rễ chui ra lỗ đáy, nước thấm chậm, lá nhạt dần, đọt yếu.

Điều kiện để thay chậu

• Cây khỏe, đang chuẩn bị ra đọt.
• Thời tiết mát hoặc ấm vừa, không nắng gắt.
• Giá thể mới thoát nước, hơi chua đến trung tính.

Thời điểm ở miền Bắc

• Tháng 2 – 4: tốt nhất.
• Tháng 9 – 10: làm được, trời mát.
• Tránh tháng 6 – 8 nắng nóng và giữa mùa rét.

Các bước thực hiện

1. Tưới ẩm từ hôm trước.
2. Lấy cây khỏi chậu, giữ nguyên bầu.
3. Gỡ khoảng một phần giá thể cũ quanh bầu và đáy bằng que tre. Không cần gỡ sạch toàn bộ với cây già.
4. Cắt rễ thối, rễ quấn vòng, rễ quá dài. Với cây khỏe, có thể cắt bớt khoảng một phần ba bộ rễ; cây yếu thì ít hơn.
5. Đặt cây vào chậu mới, buộc cố định.
6. Lấp giá thể, chọc nhẹ cho kín kẽ rễ.
7. Tưới đẫm.

Chăm sau thay chậu

• Đặt nơi sáng, có che nắng gắt, kín gió trong 2 – 3 tuần.
• Phun ẩm lá buổi sáng.
• Không bón phân đến khi đọt mới ra.
• Không cắt tỉa, uốn mạnh trong thời gian này.

Sai lầm thường gặp

• Cắt rễ mạnh rồi đặt ra nắng ngay: lá héo, khô đầu.
• Gỡ giá thể khi rễ khô: rễ tơ đứt nhiều. Tưới ẩm trước.
• Chậu mới to quá so với bộ rễ: giá thể thừa giữ nước lâu, rễ dễ thối.

Sâu bệnh cần kiểm tra

• Rệp sáp gốc, tuyến trùng (rễ có nốt sưng): rửa rễ, thay toàn bộ giá thể.
• Rễ thối: cắt đến phần khỏe, có thể dùng chế phẩm nấm đối kháng theo hướng dẫn.

Chọn chậu mới

• Cây đang nuôi lớn: chậu to hơn chậu cũ một cỡ, sâu, thoát nước tốt.
• Cây trưng bày: chậu nông hơn, chiều dài chậu thường tương xứng với tán cây; màu men nâu, xanh rêu, xám hợp lá xanh đậm.
• Không nhảy lên chậu quá to so với bầu rễ: phần giá thể thừa không có rễ sẽ giữ nước lâu, dễ gây úng.
• Chậu cũ dùng lại cần rửa sạch, phơi khô, nhất là khi cây cũ từng bị rệp sáp gốc hoặc thối rễ.

Mẹo từ kinh nghiệm

• Cây trưng bày quý: chia việc cắt rễ ra hai năm, mỗi năm xử lý một nửa bầu rễ.
• Thay chậu là lúc tốt để chỉnh góc trồng, mặt tiền; hãy đứng xa nhìn kỹ trước khi buộc cố định.
• Sau thay chậu, đọt đầu tiên ra đều là dấu hiệu rễ đã ổn.