Thay chậu, hạ bầu lộc vừng

Lộc vừng lớn nhanh, rễ khỏe, chậu sớm chật. Thay chậu hoặc hạ bầu đúng thời điểm đầu xuân giúp cây trẻ lại, ra lộc mạnh và chuẩn bị cho mùa hoa.

Khi nào cần thay chậu

Lộc vừng (Barringtonia acutangula) sinh trưởng khá nhanh. Cây chậu nhỏ, bonsai thường cần thay 1 – 2 năm một lần; cây chậu lớn có thể lâu hơn. Dấu hiệu: rễ chui ra lỗ đáy, giá thể khô rất nhanh do rễ chiếm hết chỗ, cây ra lộc yếu dần.

Hạ bầu là cách nói của người chơi khi đưa cây từ bầu, chậu to xuống chậu nhỏ hơn (thường để chuyển sang chậu trưng bày), kèm cắt bớt rễ.

Điều kiện để thay chậu

Cây khỏe.
Thời điểm cây sắp hoặc vừa ra lộc.
Giá thể mới giàu dinh dưỡng, giữ ẩm.

Thời điểm ở miền Bắc

Tháng 2 – 4: tốt nhất, khi cây vừa kết thúc nghỉ đông, chuẩn bị ra lộc.
Tránh khi đang ra hoa rộ và giữa mùa rét.

Các bước thay chậu

Tưới ẩm từ hôm trước.
Lấy cây ra, giữ bầu.
Gỡ bớt giá thể cũ.
Cắt rễ thối, rễ quấn, rễ quá dài. Cây khỏe chịu cắt rễ khá tốt.
Trồng vào chậu mới, buộc cố định.
Lấp giá thể, tưới đẫm.

Hạ bầu sang chậu trưng bày

Chia làm nhiều năm nếu chênh lệch kích thước chậu lớn.
Mỗi lần cắt bớt rễ cái, rễ đáy, giữ nhiều rễ tơ quanh gốc.
Chậu trung gian nông dần qua các năm.
Cây quý, cây già cần đặc biệt thận trọng.

Chăm sau thay chậu

Đặt nơi sáng, có che nắng gắt 2 – 3 tuần.
Giữ ẩm đều (lộc vừng ưa ẩm), phun sương.
Không bón phân đến khi lộc ra đều.

Sai lầm thường gặp

Hạ bầu quá mạnh một lần: cây đứng, mất mùa hoa.
Để rễ khô khi thao tác.
Thay chậu khi đang ra hoa: rụng hoa.

Sâu bệnh cần kiểm tra

Rệp sáp gốc, sùng trong bầu rễ.
Rễ thối: cắt đến phần khỏe.

Chuẩn bị giá thể và dụng cụ

Giá thể mới giàu dinh dưỡng, giữ ẩm (đất phù sa phơi khô, phân hữu cơ hoai, xơ dừa, một ít đất nung), trộn trước vài ngày, giữ ẩm vừa.
Chậu mới có lỗ thoát, lưới chắn; dây nhôm buộc cố định.
Kéo cắt rễ sắc, cưa nhỏ cho rễ to, que tre, bình xịt nước.
Làm ở chỗ râm mát, kín gió; phủ khăn ẩm lên bầu rễ khi chưa trồng kịp.

Cây lộc vừng trồng đất chuyển lên chậu

Với cây đã trồng đất nhiều năm, rễ lan rộng và có rễ cái sâu. Nên "cắt bầu" trước một mùa: dùng xẻng sắc cắt vòng quanh gốc theo kích thước bầu mong muốn, để cây ra rễ tơ trong bầu. Mùa xuân năm sau mới bứng, cắt rễ cái, đưa vào chậu to. Làm như vậy cây ít bị sốc hơn nhiều so với bứng thẳng.

Mẹo từ kinh nghiệm

Thay chậu lộc vừng trước Tết thường không nên; hãy đợi sau Tết, khi lộc vừa nhú.
Thay chậu là dịp chỉnh góc nghiêng, làm lộ rễ nổi.
Lộc ra đều sau vài tuần là dấu hiệu cây đã ổn.