Thay chậu mai chiếu thủy

Khi nào cần thay

Mai chiếu thủy (Wrightia religiosa) sinh trưởng khá nhanh. Cây chậu nhỏ, bonsai thường cần thay mỗi 1 – 2 năm; cây chậu lớn có thể lâu hơn. Dấu hiệu: rễ trồi lên mặt chậu, chui ra lỗ đáy, nước thấm chậm hoặc chảy tuột, cây ra lá nhỏ, vàng dù bón phân.

Điều kiện để thay chậu

• Cây khỏe.
• Trời ấm, cây đang ra lộc.
• Giá thể mới, chậu sạch.

Thời điểm ở miền Bắc

• Tháng 3 – 5: tốt nhất.
• Tháng 6: làm được với cây khỏe, che nắng kỹ.
• Tránh tháng 11 – 2 và những ngày nắng nóng gay gắt.

Các bước thực hiện

1. Tưới ẩm từ hôm trước.
2. Lấy cây ra, giữ bầu.
3. Gỡ bớt giá thể cũ bằng que tre.
4. Cắt rễ thối, rễ quấn vòng, rễ dài; cây khỏe có thể cắt khoảng một phần ba bộ rễ.
5. Trồng vào chậu mới, buộc cố định.
6. Lấp giá thể, chọc nhẹ, tưới đẫm.

Chăm sau thay chậu

• Đặt nơi sáng, che nắng gắt, kín gió 2 – 3 tuần.
• Giữ ẩm vừa, phun sương lá.
• Không bón đến khi ra lộc mới.
• Cây có thể rụng bớt lá, hoa sau thay chậu; đó là phản ứng bình thường.

Sai lầm thường gặp

• Để rễ phơi khô khi thao tác: rễ tơ chết nhanh.
• Cắt rễ mạnh rồi đặt ra nắng ngay: cây héo rũ.
• Thay chậu khi đang ra hoa rộ: cây mất sức, rụng hoa.

Sâu bệnh cần kiểm tra

• Rệp sáp gốc, rễ thối: rửa rễ, cắt phần hỏng, thay toàn bộ giá thể.

Chuẩn bị trước khi làm

• Chậu mới sạch, lỗ thoát nước có lưới chắn; dây nhôm để buộc cố định cây qua lỗ đáy.
• Giá thể mới đã trộn sẵn, ẩm vừa (bóp nắm không chảy nước).
• Dụng cụ: kéo cắt rễ sắc, que tre gỡ đất, bình xịt nước, khăn ẩm che rễ.
• Chỗ làm râm mát, kín gió để rễ không bị khô trong lúc thao tác.

Chuyển cây trồng đất lên chậu

Với cây mai chiếu thủy đang trồng ngoài đất muốn đưa lên chậu, nên chuẩn bị trước một mùa: dùng xẻng cắt quanh gốc theo vòng tròn vừa với kích thước bầu dự định, để cây ra rễ tơ trong bầu. Mùa sau mới bứng hẳn, giữ bầu đất, trồng vào chậu to rồi mới chuyển dần sang chậu nhỏ hơn qua các năm. Làm từ từ như vậy, cây ít bị sốc.

Mẹo từ kinh nghiệm

• Thay chậu là dịp chỉnh góc nghiêng cây cho dáng đẹp hơn.
• Bonsai mai chiếu thủy cổ: chia việc cắt rễ ra nhiều năm.
• Sau thay chậu khoảng 2 – 4 tuần, lộc non ra đều là dấu hiệu tốt.