Thay chậu mẫu đơn ta

Mẫu đơn ta ra rễ khá nhanh, chậu dễ chật sau một hai năm. Thay chậu đúng mùa với giá thể hơi chua, thoát nước giúp cây trẻ lại, lá xanh bóng và ra hoa đều hơn.

Khi nào cần thay chậu

Mẫu đơn ta (thường được xác định là Ixora coccinea và các loài Ixora khác) cây chậu nhỏ, bonsai thường cần thay mỗi 1 – 2 năm; cây chậu lớn có thể 2 – 3 năm. Dấu hiệu:

Rễ chui ra lỗ đáy, quấn kín chậu.
Nước thấm chậm hoặc chảy tuột ngay.
Lá nhỏ dần, vàng, ít hoa dù bón phân.
Giá thể đã kiềm dần (lá vàng gân xanh tái diễn).

Điều kiện để thay chậu

Cây khỏe.
Trời ấm.
Giá thể mới tơi xốp, thoát nước, hơi chua.

Thời điểm ở miền Bắc

Tháng 3 – 5: tốt nhất, khi cây ra lộc.
Tránh mùa đông và khi cây đang ra hoa rộ.

Các bước thực hiện

Tưới ẩm từ hôm trước.
Lấy cây ra, giữ bầu.
Gỡ bớt giá thể cũ bằng que tre.
Cắt rễ thối, rễ quấn vòng, rễ dài; cây khỏe có thể cắt khoảng một phần ba bộ rễ.
Trồng vào chậu mới, buộc cố định với bonsai.
Lấp giá thể, chọc nhẹ cho kín kẽ rễ.
Tưới đẫm.

Chăm sau thay chậu

Đặt nơi sáng, che nắng gắt, kín gió 2 – 3 tuần.
Giữ ẩm vừa, phun sương lá.
Không bón đến khi ra lộc mới.
Cắt bỏ nụ (nếu có) để cây tập trung ra rễ.

Sai lầm thường gặp

Thay chậu khi đang có hoa rộ: rụng hoa, cây mất sức.
Dùng lại giá thể cũ đã kiềm, bí.
Đặt ra nắng gắt ngay sau thay.

Sâu bệnh cần kiểm tra

Rệp sáp gốc, tuyến trùng (rễ có nốt sưng): rửa rễ, cắt phần hỏng, thay toàn bộ giá thể, rửa chậu.

Cây trồng đất chuyển lên chậu

Với mẫu đơn trồng bồn, trồng đất muốn đưa lên chậu: chọn đầu mùa ấm, đào rộng quanh gốc giữ bầu đất, cắt bớt cành lá tương ứng với lượng rễ bị mất, trồng vào chậu với giá thể phù hợp, đặt nơi râm vài tuần, giữ ẩm.

Chọn chậu mới

Cây trồng lấy hoa: chậu rộng hơn chậu cũ một cỡ, đủ sâu; chậu đất nung, gốm thoáng khí đều tốt.
Bonsai: chậu nông, kích thước tương xứng với tán; men trắng, xanh nhạt làm nổi hoa đỏ.
Không nâng lên chậu quá to: phần giá thể thừa giữ nước, dễ gây úng và làm cây ra lá nhiều hơn ra hoa.

Mẹo từ kinh nghiệm

Thay giá thể mới là cách "reset" độ chua cho cây hay bị vàng lá gân xanh.
Thay chậu là dịp chỉnh góc nghiêng, chọn lại mặt tiền với bonsai.
Lộc non ra đều sau vài tuần là dấu hiệu cây đã ổn.