Thay chậu tùng bồng lai

Khi nào cần thay chậu

Tùng bồng lai (thường được xác định là Juniperus procumbens 'Nana') lớn chậm; cây trưng bày thường 3 – 4 năm mới cần thay, cây đang nuôi có thể 2 năm một lần. Dấu hiệu:

• Nước tưới thấm chậm, mặt chậu đọng nước.
• Rễ chui ra lỗ đáy, quấn kín thành chậu.
• Giá thể vỡ vụn thành bụi.
• Cây ra đọt yếu, tán nhạt dần.

Điều kiện để thay chậu

• Cây khỏe.
• Thời tiết mát đến ấm, khô ráo.
• Giá thể mới nhiều hạt, đã sàng.

Thời điểm ở miền Bắc

• Tháng 2 – 4: tốt nhất.
• Tháng 9 – 10: làm được với cây khỏe.
• Tránh giữa hè nóng, mưa dầm và giữa mùa rét.

Chuẩn bị trước khi làm

• Buộc gọn cành rủ: dùng dây mềm buộc tạm các cành thác đổ lại gần nhau để không bị gãy khi lật chậu, nhấc cây.
• Chậu mới (chậu thác đổ phải đủ nặng, có lỗ buộc).
• Dụng cụ: que tre, kéo cắt rễ, dây nhôm buộc cố định, bình xịt.

Các bước thực hiện

1. Tưới ẩm nhẹ từ hôm trước.
2. Lách dao quanh thành chậu, nhấc cả bầu; một người đỡ phần cành rủ.
3. Gỡ khoảng một phần đến một nửa giá thể cũ, từ ngoài vào.
4. Cắt rễ thối, rễ quấn, rễ dài. Cây khỏe cắt tối đa khoảng một phần ba bộ rễ.
5. Đặt cây vào chậu mới, chỉnh góc nghiêng để cành rủ đúng hướng.
6. Buộc cố định thật chắc qua lỗ đáy – cây nghiêng ra mép chậu rất dễ lỏng.
7. Lấp giá thể, chọc nhẹ, tưới đẫm.
8. Tháo dây buộc tạm cành rủ.

Chăm sau thay chậu

• Đặt nơi sáng, có che nắng gắt, kín gió 2 – 3 tuần.
• Giữ ẩm vừa; phun sương nhẹ buổi sáng khi trời khô.
• Không bón phân đến khi có đọt mới.
• Không uốn, cắt tỉa mạnh.

Sai lầm thường gặp

• Không buộc gọn cành rủ: gãy cành thác đổ chính – mất dáng nhiều năm.
• Cố định cây lỏng lẻo: gió làm cây lay, rễ non đứt.
• Gỡ sạch giá thể, cắt rễ mạnh: cây sốc, khô cành trong.

Sâu bệnh cần kiểm tra

• Rệp sáp gốc, rễ thối nâu đen: rửa rễ, cắt phần hỏng, thay toàn bộ giá thể.

Mẹo từ kinh nghiệm

• Chụp ảnh cây từ chính diện trước khi thay chậu để đặt lại đúng góc, đúng hướng thác đổ.
• Chậu thác đổ đặt trên kệ nên có tấm chặn hoặc dây neo chậu vào kệ, phòng gió to.
• Cây quý: chia việc cắt rễ ra hai năm.