Thay chậu tùng kim

Khi nào cần thay chậu

Tùng kim (thường là các dòng Juniperus) cây non, cây đang nuôi thường thay chậu 2 – 3 năm một lần; cây trưng bày lâu năm có thể 3 – 5 năm một lần. Dấu hiệu cần thay:

• Nước tưới thấm chậm, mặt chậu đọng nước lâu.
• Rễ chui ra lỗ đáy, quấn kín thành chậu.
• Giá thể đã vỡ vụn thành bụi mịn, bí.
• Cây ra đọt yếu, lá nhạt dần dù chăm đúng.

Điều kiện để thay chậu

• Cây khỏe, không đang bệnh.
• Thời tiết mát đến ấm, không nắng gắt, không mưa dầm.
• Giá thể mới nhiều hạt, đã sàng sạch bụi.

Thời điểm ở miền Bắc

• Tháng 2 – 4: trước hoặc đầu đợt ra đọt – tốt nhất.
• Tháng 9 – 10: làm được với cây khỏe, cần đủ thời gian ổn định trước rét.
• Tránh tháng 6 – 8 (nắng nóng, mưa bão) và giữa mùa rét.

Các bước thực hiện

1. Tưới ẩm nhẹ từ hôm trước để rễ không khô giòn.
2. Lấy cây ra: lách dao quanh thành chậu, nhấc cả bầu.
3. Gỡ giá thể cũ: dùng que tre gỡ dần từ ngoài vào, từ dưới lên. Với tùng kim, nhiều người chỉ gỡ khoảng một phần đến một nửa bầu mỗi lần, không gỡ sạch hoàn toàn.
4. Cắt rễ: cắt rễ thối, rễ quấn vòng, rễ to thẳng xuống. Cây khỏe có thể cắt khoảng một phần ba bộ rễ; cây yếu cắt ít hơn.
5. Đặt cây vào chậu mới, chỉnh góc trồng, buộc cố định chắc qua lỗ đáy.
6. Lấp giá thể, dùng que chọc nhẹ cho hạt len kín kẽ rễ.
7. Tưới đẫm đến khi nước chảy ra trong.

Chăm sau thay chậu

• Đặt nơi sáng, che nắng gắt, kín gió khoảng 2 – 3 tuần.
• Giữ giá thể ẩm vừa; phun sương nhẹ lên tán buổi sáng khi trời khô.
• Không bón phân đến khi thấy đọt mới.
• Không uốn dây, cắt tỉa mạnh trong thời gian này.

Sai lầm thường gặp

• Gỡ sạch giá thể, cắt rễ mạnh cùng lúc uốn dây: cây sốc nặng.
• Dùng lại giá thể cũ đã vỡ bụi: bí, úng.
• Đặt ra nắng gắt ngay sau thay: đọt khô nâu.

Sâu bệnh cần kiểm tra

• Rệp sáp gốc: lớp bông trắng ở rễ; rửa rễ, thay toàn bộ giá thể, rửa chậu.
• Rễ thối nâu đen: cắt đến phần khỏe.

Mẹo từ kinh nghiệm

• Cây quý: chia việc xử lý bầu rễ ra hai năm, năm nay một nửa, năm sau nửa còn lại.
• Thay chậu là dịp chỉnh lại góc trồng để lũa, thần nổi bật hơn.
• Đọt mới xanh đều sau vài tuần là tín hiệu rễ đã hoạt động lại.