Tùng bồng lai vàng lá, khô cành: nguyên nhân, cách cứu
Tùng bồng lai vàng lá, khô từng đoạn cành là dấu hiệu cần chú ý. Mỗi kiểu vàng, khô có nguyên nhân riêng – từ thiếu sáng trong tán đến úng rễ hay nhện đỏ. Nhận ra đúng mới cứu được cây.
Các kiểu vàng, khô và nguyên nhân thường gặp
Tùng bồng lai (thường được xác định là Juniperus procumbens 'Nana') có thể bị:
- Lá trong tán, mặt dưới cành vàng, rụng: thiếu sáng bên trong do tán quá dày; một phần là thay lá già tự nhiên.
- Đoạn cành, đầu cành khô nâu, nhất là mùa nồm, mưa: nấm khô cành.
- Cả tán vàng dần, giá thể ẩm lâu: úng, thối rễ.
- Lá xám, mất bóng, chấm li ti: nhện đỏ.
- Đầu lá cháy nâu sau nắng gắt, gió khô: khô hạn, khô kiệt chậu.
- Lá ánh tím, nâu nhẹ mùa lạnh nhưng vẫn mềm: phản ứng với lạnh, thường xanh lại khi ấm.
- Một cành thác đổ chết đột ngột: gãy, nứt ở gốc cành khi uốn hoặc va chạm.
Các bước chẩn đoán
- Xem vị trí: trong tán, đầu cành, toàn cây hay một cành.
- Kiểm tra giá thể và rễ.
- Thử giấy trắng tìm nhện.
- Kiểm tra gốc cành bị khô: có vết nứt, gãy không.
- Nhớ lại thời tiết, việc đã làm.
Cách xử lý theo nguyên nhân
Thiếu sáng trong tán
- Tỉa thưa, làm sạch lá khô; đặt nơi nhiều nắng hơn.
Nấm khô cành
- Cắt bỏ vào tới phần khỏe; làm thoáng; giảm ẩm; thuốc trừ nấm có đăng ký khi cần.
Úng, thối rễ
- Ngừng tưới, ngừng bón.
- Nếu đúng mùa, lấy cây ra, cắt rễ thối, trồng lại giá thể rất thoáng.
- Đặt nơi sáng, che nắng gắt, kín gió; phun sương nhẹ.
- Không bón đến khi có đọt mới.
Nhện đỏ
- Rửa tán định kỳ, xử lý theo bài "Sâu bệnh hại tùng bồng lai".
Khô hạn
- Ngâm chậu, đặt nơi râm vài ngày; tỉa lá cháy khi cây hồi.
Cành gãy, nứt
- Cành đã chết không cứu được; cắt bỏ hoặc giữ làm lũa nếu hợp dáng. Lần sau buộc gọn cành rủ khi di chuyển, thay chậu.
Sai lầm thường gặp
- Thấy vàng là bón phân: cây đang úng sẽ tệ hơn.
- Tỉa trụi nhánh vàng: nhánh không bật lại.
- Nhầm lá đổi màu mùa lạnh với lá bệnh.
Mẹo từ kinh nghiệm
- Tùng phản ứng chậm: vàng lá có khi xuất hiện vài tuần sau khi rễ hỏng; kiểm tra giá thể ngay khi thấy bất thường.
- Sờ lá: lá mềm, căng là còn sống; lá khô giòn là đã chết.
- Ghi lại từng lần cây bị vàng, khô và nguyên nhân để tránh lặp lại.