Tùng kim khô ngọn, cháy lá: nguyên nhân, cách cứu

Ngọn khô, lá cháy nâu, tán vàng dần là những dấu hiệu khiến người chơi tùng kim lo lắng nhất. Mỗi kiểu khô có nguyên nhân riêng; nhận ra đúng giúp cứu cây và tránh lặp lại.

Các kiểu khô, cháy và nguyên nhân thường gặp

Tùng kim (thường là các dòng Juniperus) có thể bị:

Đầu cành non khô nâu từ ngọn vào, xuất hiện mùa nồm, mưa: thường do nấm khô ngọn.
Lá trong tán vàng, rụng dần: thiếu sáng bên trong tán do tán quá dày; hoặc thay lá già tự nhiên.
Cả cây vàng dần, đọt không ra, giá thể ẩm lâu: úng, thối rễ.
Lá xanh xám, mất bóng, có chấm li ti: nhện đỏ.
Đầu lá cháy nâu sau những ngày nắng gắt, gió khô: khô hạn, giá thể khô kiệt, hoặc bón phân quá liều.
Một nhánh, một phía tán chết đột ngột: dải vỏ nuôi phía đó bị tổn thương (do lột lũa, uốn nứt, sâu đục).

Các bước chẩn đoán

Xem vị trí khô: ngọn, trong tán, một phía hay toàn cây.
Kiểm tra giá thể: ẩm sũng, khô kiệt hay bình thường.
Nhấc nhẹ cây, nhìn rễ: trắng chắc hay nâu đen mềm.
Thử giấy trắng để tìm nhện.
Nhìn thân: có vết nứt, lột vỏ, lỗ đục ở dải vỏ nuôi phía bị khô không.
Nhớ lại thời tiết, việc đã làm gần đây.

Cách xử lý theo nguyên nhân

Nấm khô ngọn

Cắt bỏ đoạn khô vào tới phần còn xanh, khử trùng kéo.
Làm thoáng tán, giảm ẩm, không phun lên tán.
Thuốc trừ nấm có đăng ký khi bệnh lan rộng.

Úng, thối rễ

Ngừng tưới, ngừng bón.
Nếu mùa cho phép, lấy cây ra, cắt rễ thối, trồng lại giá thể rất thoáng (gần như toàn hạt).
Đặt nơi sáng, có che nắng gắt, kín gió; phun sương nhẹ buổi sáng.
Không bón phân đến khi có đọt mới.

Nhện đỏ

Rửa tán định kỳ, xử lý theo bài "Sâu bệnh hại tùng kim".

Khô hạn, cháy nắng

Ngâm chậu cho giá thể ngấm đều, đặt nơi râm vài ngày.
Lá đã cháy không xanh lại; tỉa dần khi cây ra đọt mới.

Tổn thương dải vỏ

Không cứu được phần đã chết; cắt bỏ hoặc biến phần đó thành lũa, thần nếu hợp dáng.

Sai lầm thường gặp

Thấy vàng là bón phân: cây đang úng sẽ tệ hơn.
Cắt trụi lá vàng trong tán: cành mất hết lá, khó bật lại.
Đổi chỗ liên tục.

Mẹo từ kinh nghiệm

Tùng kim phản ứng chậm: dấu hiệu vàng lá có khi xuất hiện vài tuần sau khi rễ đã hỏng. Kiểm tra giá thể ngay khi thấy bất thường.
Phần cành đã chết trên tùng đôi khi lại trở thành lũa, thần đẹp nếu được xử lý khéo.
Ghi lại nguyên nhân từng lần để tránh lặp lại.