Tùng la hán vàng lá, cháy lá: nguyên nhân, cách khắc phục
Lá tùng la hán vàng từ trong tán, cháy nâu đầu lá hay vàng loang khắp cây đều có nguyên nhân riêng. Quan sát đúng kiểu vàng lá là bước đầu để cứu cây.
Các kiểu vàng lá và nguyên nhân thường gặp
Tùng la hán (Podocarpus macrophyllus) có thể vàng lá theo nhiều cách:
- Lá già trong tán vàng rụng lác đác: thay lá tự nhiên, hoặc tán quá dày thiếu sáng bên trong.
- Đầu lá cháy nâu: khô hạn, nắng gắt đột ngột, gió khô, bón phân đặc.
- Vàng đều cả cây, giá thể ướt: úng, thối rễ.
- Lá nhạt màu dần, đọt yếu: thiếu dinh dưỡng hoặc giá thể đã kiệt, rễ chật.
- Chấm vàng li ti, mất bóng: nhện đỏ.
- Vàng kèm bồ hóng, có vảy, bông trắng: rệp.
Các bước chẩn đoán
- Nhìn vị trí lá vàng: trong tán, đầu lá, toàn cây hay từng cành.
- Kiểm tra giá thể: ướt sũng, khô kiệt hay bình thường.
- Nhấc nhẹ cây xem rễ: trắng chắc hay đen mềm.
- Soi mặt dưới lá tìm rệp, nhện.
- Nhớ lại các việc vừa làm: thay chậu, bón phân, đổi vị trí, đợt nắng nóng hay rét.
Cách khắc phục theo nguyên nhân
Úng, thối rễ
- Ngừng tưới, ngừng bón.
- Lấy cây ra, cắt rễ thối đến phần khỏe.
- Trồng lại giá thể thoáng hơn, chậu vừa với bộ rễ.
- Đặt nơi sáng, che nắng gắt; giữ ẩm vừa, phun sương.
- Không bón phân đến khi ra đọt mới.
Cháy đầu lá
- Che nắng gắt, tăng tưới, phun ẩm sáng sớm.
- Nếu do bón phân đặc: tưới rửa nhiều nước.
- Lá đã cháy không xanh lại; khi đọt mới ra đều, tỉa dần lá xấu.
Thiếu dinh dưỡng, rễ chật
- Bón phân hữu cơ, phân tan chậm vào mùa ấm.
- Kế hoạch thay chậu vào tháng 2 – 4.
Rệp, nhện
- Xem bài "Sâu bệnh hại tùng la hán".
Thời điểm xử lý theo mùa miền Bắc
- Mùa ấm: xử lý được triệt để, kể cả thay giá thể.
- Mùa rét: hạn chế gỡ rễ (trừ khi rễ thối nặng); chuyển cây nơi sáng, khuất gió, giảm tưới, chờ xuân.
Sai lầm thường gặp
- Thấy vàng là bón phân: cây đang úng sẽ tệ hơn.
- Cắt trụi lá vàng một lúc: cây mất thêm sức.
- Đổi vị trí liên tục: cây không kịp thích nghi.
Mẹo từ kinh nghiệm
- Tỉa thưa tầng trên giúp lá trong tán, tầng dưới đỡ vàng vì thiếu sáng.
- Cây đang hồi sức: kiên nhẫn chờ đợt đọt mới, đó là thước đo chính xác nhất.
- Ghi chép lại nguyên nhân mỗi lần cây vàng lá; sau vài lần bạn sẽ đọc "ngôn ngữ lá" rất nhanh.