Uốn dây tạo thế tùng kim

Tùng kim là một trong những loài dễ uốn và giữ thế tốt nhất. Thân, cành có thể uốn mạnh tạo những khúc lượn ấn tượng – nếu làm đúng thời điểm và bảo vệ cành cẩn thận.

Uốn dây tạo thế tùng kim
Matěj Baťha / CC BY-SA 2.5 · Nguồn ảnh

Đặc điểm cành tùng kim khi uốn

Tùng kim (thường là các dòng Juniperus) có gỗ dẻo, đàn hồi, giữ thế lâu sau khi uốn. Vì vậy người chơi có thể uốn thân, cành với độ cong lớn hơn nhiều loài lá rộng. Tuy vậy, cành già, cành to vẫn có thể nứt, gãy nếu uốn đột ngột. Vỏ không quá mỏng, nhưng dây để lâu vẫn hằn sâu.

Location taken: North Carolina Arboretum, Asheville, NC. Names: Juniperus chinensis L. Linnaeus, Chi
Ảnh: David J. Stang / CC BY-SA 4.0 – Wikimedia Commons

Điều kiện để uốn

  • Cây khỏe, không vừa thay chậu.
  • Giá thể hơi khô hơn bình thường trước khi uốn để cành bớt căng nước.
  • Thời tiết mát.

Thời điểm ở miền Bắc

  • Tháng 10 – 2: trời mát, cây sinh trưởng chậm, dây ít ăn vỏ – thời điểm người chơi tùng hay dùng để uốn mạnh. Tránh những ngày rét đậm, gió bấc mạnh.
  • Tháng 3 – 5: uốn chỉnh nhẹ được, nhưng theo dõi dây kỹ khi cây ra đọt mạnh.
  • Tránh giữa mùa nắng nóng và ngay sau thay chậu.

Dây nhôm hay dây đồng

  • Dây nhôm: mềm, dễ quấn, dễ tháo; người mới nên dùng.
  • Dây đồng (đã ủ mềm): giữ lực tốt hơn ở cùng cỡ, hay dùng cho tùng, bách; cứng tay hơn, cần quen tay.

Các bước uốn

  1. Tỉa trước, bỏ cành thừa, làm sạch lá ở đoạn cành sẽ quấn dây.
  2. Chọn dây: khoảng một phần ba đường kính cành; cành to có thể dùng hai dây song song.
  3. Bảo vệ cành khi uốn mạnh: quấn một lớp băng keo giấy, băng vải hoặc dây gai quanh cành trước khi quấn dây kim loại, giúp hạn chế nứt.
  4. Neo dây chắc vào thân hoặc cành bên.
  5. Quấn góc khoảng 45 độ, vòng đều, ôm sát mà không siết, không đè lá.
  6. Uốn từ từ, hai tay đỡ cành, dừng khi nghe tiếng nứt nhỏ.
  7. Xòe nhánh nhỏ để tạo mặt đám tán phẳng, thoáng.

Theo dõi và tháo dây

  • Kiểm tra định kỳ; khi dây bắt đầu hằn, tháo bằng kìm cắt từng đoạn.
  • Cành chưa giữ thế: quấn lại dây mới lệch vị trí vết cũ.

Sai lầm thường gặp

  • Uốn cành to một lần quá mạnh không bảo vệ: nứt dọc, gãy.
  • Quấn dây đè lên lá: lá dập, nâu.
  • Để dây quá lâu: sẹo xoắn rất khó lành.

Sâu bệnh liên quan

  • Vết nứt dễ nhiễm nấm; quấn băng keo ghép, bôi keo liền sẹo.
  • Rệp vảy, nhện ẩn dưới vòng dây.

Mẹo từ kinh nghiệm

  • Tùng kim uốn mạnh rất "ăn ảnh", nhưng đừng uốn quá nhiều khúc cong đều nhau; thân đẹp có nhịp điệu, khúc dưới rộng, khúc trên ngắn dần.
  • Uốn thân kết hợp tạo lũa, thần sẽ cho cây vẻ cổ thụ rất mạnh.
  • Thực hành trên cây rẻ trước khi động vào cây quý.
#tùng kim#uốn dây#tạo thế#dây đồng