Uốn sanh bằng dây và bằng chằng néo

Đặc điểm cành sanh khi uốn

Sanh (thường được xác định là Ficus microcarpa) có cành non dẻo, cành già khá giòn. Cây lớn nhanh nên dây dễ ăn vào vỏ, phải kiểm tra thường xuyên. Vỏ sanh mỏng, vết hằn dễ thấy nhưng cũng liền khá nhanh nếu phát hiện sớm.

Điều kiện để uốn

• Cây khỏe, không vừa thay chậu.
• Thời tiết ấm, cây đang sinh trưởng.
• Giá thể hơi khô hơn bình thường để cành bớt căng nước.

Hai cách uốn chính

• Uốn bằng dây nhôm: cho cành nhỏ, cành vừa. Định hình chi tiết từng khúc.
• Chằng néo: dùng dây (dây nhôm bọc, dây vải, dây cao su) kéo cành to xuống hoặc sang bên, neo vào chậu, vào thân hoặc vào cành khác. Phù hợp với cành to, cành già khó quấn dây.

Thời điểm ở miền Bắc

• Tháng 4 – 7: thời điểm tốt nhất, cành dẻo, vết thương lành nhanh.
• Tháng 8 – 9: vẫn uốn được, theo dõi dây kỹ.
• Tránh tháng 12 – 2: cành giòn, dễ nứt.

Các bước uốn bằng dây

1. Chọn dây có đường kính khoảng một phần ba đường kính cành, cành cứng thì to hơn chút.
2. Neo dây chắc vào thân hoặc cành bên.
3. Quấn dây góc khoảng 45 độ, vòng đều, ôm sát mà không siết.
4. Uốn từ từ, một tay đỡ phía ngoài khúc cong.
5. Kiểm tra mỗi tuần; thấy dây bắt đầu hằn thì tháo.

Các bước chằng néo

1. Bọc chỗ dây tiếp xúc với cành bằng ống cao su hoặc vải để không cứa vỏ.
2. Buộc một đầu vào cành, đầu kia neo vào điểm cố định (mép chậu, thân cây, cọc).
3. Kéo căng dần trong nhiều ngày hoặc nhiều tuần, không kéo một lần.
4. Khi cành đã giữ được vị trí, nới và tháo dây.

Sai lầm thường gặp

• Quên kiểm tra dây mùa hè: chỉ vài tuần sanh đã có thể "ăn dây".
• Uốn cành to bằng dây nhỏ: không giữ được lực, cành bật lại, vỏ bị dập.
• Kéo chằng một lần quá mạnh: cành nứt ở gốc.

Sâu bệnh liên quan

• Vết nứt, vết dập là cửa ngõ cho nấm. Quấn băng keo ghép quanh chỗ nứt nhẹ, bôi keo liền sẹo chỗ tổn thương.
• Kiến, rệp hay trú dưới vòng dây; kiểm tra khi tưới.

Mẹo từ kinh nghiệm

• Với cành sanh già, có thể khoét một rãnh nhỏ ở mặt trong chỗ cần uốn để cành uốn dễ hơn, rồi quấn băng keo, uốn từ từ. Kỹ thuật này cần thực hành trên cành phụ trước.
• Sau khi tháo dây, cành có thể bật lại một chút. Uốn hơi "quá tay" một ít so với vị trí mong muốn để bù.
• Chằng néo thường để lại ít dấu hơn dây quấn; hợp với cây trưng bày cần giữ vỏ đẹp.