Uốn tạo thế duối

Đặc điểm cành duối khi uốn

Duối (Streblus asper) có cành non dẻo, cành già cứng, dai. Cây lớn khá nhanh mùa ấm nên dây dễ hằn vào vỏ. Vỏ duối già sần sùi, vết hằn nhẹ có thể lẫn vào vỏ theo thời gian, nhưng vết hằn sâu vẫn rất xấu.

Điều kiện để uốn

• Cây khỏe, không vừa thay chậu.
• Trời ấm.
• Cành non hoặc bánh tẻ.

Thời điểm ở miền Bắc

• Tháng 4 – 8: thuận lợi.
• Tháng 9 – 10: làm được, dây ít ăn vỏ hơn.
• Tránh mùa rét.

Các bước uốn bằng dây

1. Tỉa bỏ cành thừa.
2. Chọn dây khoảng một phần ba đường kính cành; duối gỗ dai nên chọn dây to hơn chút.
3. Neo dây vào thân hoặc cành bên.
4. Quấn góc khoảng 45 độ, vòng đều, không siết.
5. Uốn từ từ, tay đỡ phía ngoài khúc cong.
6. Kiểm tra dây hằng tuần mùa hè; tháo khi bắt đầu hằn.

Chằng néo cành to

• Lót cao su hoặc vải ở chỗ buộc.
• Kéo cành xuống dần qua nhiều ngày.
• Neo vào mép chậu, thân hoặc cọc.

Các thế hợp với duối

• Trực, xiêu, hoành: thân xù xì, tán tầng.
• Thế "cây làng" mộc mạc: thân nhiều hốc, tán xòe rộng.
• Thế lũa: kết hợp phần gỗ chết làm nổi bật tuổi tác (xem bài "Tạo lũa, tạo hóa thạch trên cây duối").

Sai lầm thường gặp

• Uốn cành già một lần quá mạnh: nứt, gãy.
• Quên dây: sẹo xoắn.
• Uốn ngay sau thay chậu.

Sâu bệnh liên quan

• Vết nứt dễ nhiễm nấm.
• Kiến dưới vòng dây.

Chọn thế theo phôi

Với duối, thế cây nên xuất phát từ đặc điểm sẵn có của phôi:

• Phôi thân thẳng, gốc to, thuôn đều: hợp dáng trực, tán tầng.
• Phôi thân nghiêng tự nhiên: hợp dáng xiêu, hoành.
• Phôi nhiều hốc, lũa: tận dụng làm điểm nhấn, tán gọn để lộ thân.
• Phôi nhiều thân từ một gốc: dáng song thụ, tam thụ, khóm.

Đừng cố ép một phôi về thế không hợp; phôi duối già, gỗ cứng rất khó thay đổi hướng thân.

Mẹo từ kinh nghiệm

• Với duối, kỹ thuật "cắt và nuôi" thường cho cành già, khúc khuỷu đẹp hơn uốn dây.
• Cành to khó uốn: có thể khoét một rãnh nhỏ mặt trong chỗ uốn, quấn băng keo, uốn từ từ; thực hành trên cành phụ trước.
• Uốn hơi "quá" vị trí mong muốn một chút để bù độ bật lại sau khi tháo dây.